Thứ Tư, ngày 8 tháng 4 năm 2020        
     
 
   Bút ký
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  20/10/2010  
  Ký ức một thời  
 

Tám giờ sáng. Từng người xếp hàng xuống tàu. Từ chợ Sa Đéc đi về thị trấn Mỹ An của huyện Tháp Mười chỉ có một chuyến tàu này. Đường bộ đi về huyện gần như chưa có. Nếu trễ thì chỉ có nước ở lại đợi ngày sau mà về. Cả một ngày đêm thật khủng khiếp, thời gian tới 24 tiếng đồng hồ không biết đi đâu khi mà xe máy không có, điện thoại cũng không. Tàu chạy dọc con sông Sa Đéc. Lúc ấy phía bệnh viện Sa Đéc mới bị lở chút ít ngoài đầu doi.

 
 
 

Chúng tôi ngồi nghỉ chuẩn bị cho đợt “hành hương” sắp tới, khoảng hai ba cây số để về kênh Một, ấp Lợi An. Đường gì mà khúc khuỷu, lồi lõm, bề ngang có lẽ không tới một mét, hai bên đường là hai con mương chạy dài, sơ ý một chút là “trượt pate” xuống đó liền. Còn một cái khổ nhất mà không thể không nói đến, đó là cứ đi dăm mét là có ngay một cây cầu khỉ. Ôi trời, tới bây giờ nhớ lại tôi vẫn còn nổi da gà, tim vẫn đập thình thịch, mắt muốn hoa lên. Cầu gì mà chỉ có một cây gáo hoặc cây tràm khúc khuỷu cong queo bắc qua. Có cây có tay vịn, còn đa phần là không. Đi qua cứ như làm xiếc. Để qua được một cây cầu, tôi phải ngồi ngang, tập trung cao độ để nhích dần từng centimet, hai tay ôm cứng lấy thân cầu. Tôi thấy dân nơi đây giỏi thật, đặc biệt mấy đứa con nít. Cầu choi loi như vậy mà đi cứ như đi trên đường, mấy đứa nhỏ còn chạy ào qua chẳng cần tay vịn. Cái mặt tôi tái xanh tái mét, cả người run cầm cập. Tôi vùng vằng nói với ông xã: “Thôi, đây là lần đầu cũng là lần cuối, sợ lắm, em không bao giờ về đây nữa đâu”!. Ông xã tôi phì cười: “Vậy đó, chứ sau này muốn về hoài à….”. “Đã nói không về là không!” ”Thôi, khuya mai đi bằng đường sông, khỏi qua cầu nữa, được không?” Tôi gật đầu ngay. Nghĩ đoạn đường trở ra tôi bủn rủn cả người nên đi kiểu nào cũng được. Gần tới nhà, nghe anh nói chỉ còn ba cây cầu nữa thôi, tôi cũng khấp khởi mừng trong bụng thì gió ào ào thổi tới, một cơn mưa chợt đổ ập xuống. Thời tiết gì mà kỳ cục, vô duyên. Mới nắng chang chang đó chả có dấu hiệu gì trời mưa, thế mà vẫn mưa như xối nước được. Hai chúng tôi ướt nhẹp, lạnh run. Vốn đường đất sét pha đất thịt. Khi trời khô thì cứng ngắc, đi chân không bị đâm đau nhói. Đến lúc mưa, đất chèm nhẹp dính bết vào guốc gỡ không ra. Không lẽ đem vất luôn đôi guốc. Nước mưa làm những cây tràm làm cầu đã tróc vỏ vì mưa nắng trơn trượt. Lơ đãng một chút là lọt xuống nước liền.Trầy trật cả tiếng đồng hồ rồi chúng tôi cũng về tới được nhà. Trong nhà chỉ một mình mẹ anh. Ông già và anh thứ Sáu hy sinh, không còn nổi một tấm hình, chỉ thấy hai cái bằng Tổ quốc ghi công trên bàn thờ. Nhà anh là nhà lá, vách đưng. Khung sườn nhà, đòn dông chủ yếu làm bằng cây tràm. Ngôi nhà chắc đã nhiều năm nên về đúng lúc trời đang mưa, chúng tôi phải dùng thau nồi hứng những chỗ bị dột. Nền nhà bằng đất sét nện cứng. Nước sinh hoạt quanh năm dựa vào hệ thống lu khạp hứng nước mưa. Mùa nắng tuy đỡ hơn nhưng cũng khổ vì nước phèn. Nước trong vắt đến tận đáy. Thế nhưng, nếu nhúng chân xuống cái thứ nước tưởng nước rất sạch ấy chỉ ít lần thôi là da chân đổi màu xám ngoét, mốc thếch. Móng chân thì vàng chệt, ăn sâu vô tận những kẽ móng. Chưa nói tới đỉa từng đàn nhung nhúc, sẵn sàng đeo vô nếu tắm không để ý.

Đêm xuống. Ngoài trời tối đen như mực bởi ở đây chưa có điện, chỉ dùng đèn dầu. Từng đàn muỗi vo ve, nhỏ xíu nhưng chúng châm vô là muốn nhảy dựng. Má anh đã giăng sẵn mấy cái mùng. Cảnh ngồi trong mùng nói chuyện bây giờ nghe thật lạ. Mà lúc ấy ai cũng nghèo, cũng khổ. Nhưng muỗi nhiều quá, mấy thứ trừ muỗi là hàng xa xỉ phẩm bấy giờ cũng không thể đuổi đi những đàn muỗi đói ấy được. Má anh và mọi người ở đây thường xua muỗi bằng việc hun gốc cây. Sáng rõ. Má anh ra bờ ruộng sau nhà đem vô mấy cái lờ lọp trong thấy cá tôm nhảy lách chách, đổ ra thau cũng gần cả ký. Sao ở đây dễ kiếm đồ ăn thế! Mấy dì lối xóm tới chơi tiếp làm cá. Má kêu tôi ra trước nhà vít cây điên điển hái nửa rổ bông vàng rực đem vô. Tôi cứ tròn xoe mắt, tự hỏi sao cái thứ bông vàng cuống xanh ấy lại ăn được nhỉ?!. Sau khi lặt sạch. Má bắc nồi canh chua nấu với cơm mẻ. Má lựa ít con cá rô tròng trọng làm sạch bỏ vô nồi. Cá còn lại, số chiên, số kho tiêu. Gạo nấu cơm thì bằng loại gạo đỏ lúa mùa nhà trồng. Tôi chưa bao giờ được ăn một bữa cơm dân dã nhưng ngon lành hơn thế! Cái không khí đầm ấm ấy làm cho tôi bỗng quên bẵng đi cái cực khổ nơi quê nghèo thiếu thốn như ở đây. Buổi chiều sau khi ăn xong, má kêu chúng tôi đi ngủ sớm để tối còn đi. 

Trời đêm lành lạnh nhưng đầy sao. Lập cập mắt nhắm mắt mở tôi bước xuống xuồng. Chiếc xuồng 3 lá nhỏ nhắn gọn ghẽ chồng chềnh. Lại tới cái màn ngồi xuồng chết trân không dám đụng cựa sợ lật xuồng. Nước ngược nên hai người cật lực bơi lâu lắm mới ra tới vàm. Chợ bây giờ vắng tanh, tối thui. Chúng tôi ngồi đợi tàu ra. Từng đàn muỗi lại vo ve bên tai, châm chích. Khoảng hơn 2 giờ sáng có người ra bán cá, thấy chúng tôi chờ tàu vội nói, tàu chạy từ nãy rồi. Trời…..tôi muốn sụm luôn. Chán nản, buồn tủi, ứa nước mắt tôi nằm dài ra cái sạp bán thịt trong chợ mặc gió thổi, mặc muỗi chích, mặc ông xã an ủi, tối mai chèo xuồng ra chợ ngủ luôn không sợ trễ tàu. Má đã về rồi. Bây giờ mà kêu tôi quay lại con đường hồi chiều chắc tôi “tự vận” chết luôn. Tôi lạy trời lạy đất có một phép màu, khi mở mắt ra là đang ở Sa Đéc rồi. Mệt mỏi, tôi thiếp đi. Sáng ra chúng tôi quá giang được xuồng của người quen gần nhà quay trở về nhà anh. Rồi đêm sau, chập tối má bơi xuồng đưa chúng tôi ra chợ ngủ nhà người bà con ở kế chợ. Gần hai giờ sáng tàu ra. Lúc này trên tàu ít người. Chủ tàu còn giăng sẵn vài cái võng. Chúng tôi lên hai cái võng còn trống. Mặc cho người lên xuống. Gió mát hiu hiu. Hửng sáng nghe lao xao. Thì ra đã tới chợ Sa Đéc rồi. Hai chúng tôi vội vàng theo mọi người lên bờ kết thúc chuyến hành trình lần đầu tiên trở về quê anh. ….    

Xã Thanh Mỹ anh hùng, nơi nguyên là cái nôi của cách mạng, quê hương thứ hai đã gắn kết với cuộc đời tôi. Hai đứa con trai của tôi ra đời có cội nguồn nơi ấy. Năm mươi năm đã trôi qua kể từ ngày giải phóng quê hương năm 1959. Trong chiến tranh, nơi đây đã chở che bao bọc các đồng chí, tổ chức đầu não của tỉnh Kiến Phong, nay là tỉnh Đồng Tháp để lãnh đạo phong trào cách mạng các địa phương trong tỉnh, góp phần vào chiến thắng trong ngày 30 tháng 4 năm 1975 lịch sử, hào hùng của dân tộc.

Kẻ thù muốn xóa sổ những mầm mống cộng sản ở đây. Không biết bao nhiêu tấn bom đạn, chất độc hóa học đã bị chúng rải xuống mảnh đất nhỏ bé nhưng trung dũng, kiên cường này. Thử hỏi các nhà viết sử, có nơi nào như nơi đây. Chiến tranh thật khốc liệt, nơi mà gia đình nào trong xã cũng có người chết, bị thương vì đạn bom, vì bị tra tấn tù đày bởi đi theo cách mạng, ở lại vùng giải phóng sống chung cùng cách mạng, đồng cam cộng khổ với cách mạng. Dù khó khăn gian khổ, dù hiểm nguy chất chồng rình rập từng ngày, từng giờ, thậm chí từng phút, từng giây nhưng họ vẫn không bỏ cách mạng mà đi. Có rất nhiều dũng sĩ diệt Mỹ, Anh hùng lực lượng vũ trang và bà mẹ Việt Nam Anh hùng được nhà nước trao tặng cho những con người nghèo nàn nhưng vô cùng yêu nước, trung kiên nơi mảnh đất vùng sâu Tháp Mười này. Mảnh đất mà trong mỗi tấc đất, mỗi con người ở đó đã ghi đậm những chiến công ngoan cường của quân và dân Thanh Mỹ. Không biết đã bao nhiêu máu xương của đồng chí, đồng bào đổ xuống nơi đây để ngày hôm nay chúng ta có dịp hồi tưởng lại một thời lịch sử hào hùng đã qua của vùng đất với hai tiếng gọi thân thương: Thanh Mỹ, Tháp Mười.

Hơn hai mươi năm kể từ ngày đầu tiên tôi về quê anh. Cảnh vật, con người đổi thay đến chóng mặt. Từ thành phố trẻ Cao Lãnh, con đường đi về xã Thanh Mỹ chỉ hơn hai mươi cây số, lại toàn là đường bêton tráng nhựa. Còn nếu từ thị xã Sa Đéc, muốn về Thanh Mỹ cũng có nhiều ngả đường, hầu hết là đường lộ beton. Dân trong xã bây giờ muốn đi Mỹ An hay tới thành phố Hồ Chí Minh hoặc đi Cao Lãnh chỉ cần vài bước ra cửa là có ngay xe đò ghé rước. Đường điện cũng đã hòa vào mạng lưới quốc gia. Không còn gia đình nào trong xã, dù chưa dư giả còn phải dùng đến ngọn đèn dầu le lói để thắp sáng hàng đêm nữa. Nguồn nước sạch cũng được kéo đến từng nhà dù dưới sông, nước ngọt tràn về đầy ắp bởi nhà nước đã cho xẻ thêm nhiều con kênh dẫn nước ngọt xả phèn. Điện thoại bàn thì hầu như nhà nào cũng có, không kể điện thoại di động được người dân sử dụng rất phổ biến. Ngay trung tâm xã là Trạm y tế trên hai mươi giường bệnh, có bác sĩ trực ngày đêm. Và ngay đầu và cuối vàm là trường cấp I, cấp II cho các em học sinh trong xã đi học. Hơn chín mươi phần trăm hộ dân nơi đây đều đã xây dựng được nhà tường kiên cố, có cả một số nhà lầu dù nhà nào đất cũng rất rộng đủ xây cả mấy dãy biệt thự, không cần phải lên lầu để ở. Trong nhà đều xây nhà vệ sinh, ít còn thấy cầu cá ngày nào. Chợ Thanh Mỹ, khu nhà lồng chợ rộng lớn với đầy đủ các mặt hàng cần thiết phục vụ cho sinh hoạt của nhân dân. Khu dân cư nối liền chợ sầm uất, nhộn nhịp. Đèn điện sáng rực suốt đêm. Bây giờ Thanh Mỹ như một đô thị thu nhỏ, chẳng thua kém bao nhiêu ngoài thành phố. Tới Ủy ban xã Thanh Mỹ, chúng tôi chợt gặp các anh, các chị còn rất trẻ, sử dụng máy vi tính nối mạng internet thành thạo, là cán bộ lãnh đạo của xã. Hỏi ra mới biết, gia đình họ ở gần đây, cũng đều là con em cơ sở cách mạng ngày xưa được xã đưa đi bồi dưỡng, đào tạo trở về. Thật đáng trân trọng những thế hệ nối tiếp cha anh. Họ là tài sản vô giá của đất nước. Chúng tôi rất vững tin ở những chàng trai cô gái trẻ trung, có trình độ, đầy nhiệt huyết như họ.

Chính họ sẽ viết tiếp trang sử mới của quê hương Thanh Mỹ anh hùng./.

 
     
  Phạm Khiêm ( Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Tháp)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật


















  • Phụng! (09/12/2019)

  • NỒI LÁ XÔNG … (09/12/2019)

  • LỜI PHÊ (09/12/2019)

  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |