Chủ Nhật, ngày 20 tháng 9 năm 2020        
     
 
   Tác giả
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  20/08/2020  
  NGHỆ SĨ ƯU TÚ HOÀNG SA VÀ CUỘC ĐỜI VÌ CẢI LƯƠNG  
  Nghệ sĩ ưu tú Hoàng Sa tên thật là Nguyễn Hoàng Sa, sinh ngày 20 tháng 11 năm 1927 tại xã Tân Khánh Tây, quận Lai Vung, tỉnh Sa Đéc (nay là xã Tân Dương, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp). Lớn lên trong một gia đình có truyền thống, cha ông là một chiến sĩ cách mạng từng bị bắt tù đày vào những năm 1931 – 1932 nên Nguyễn Hoàng Sa sớm giác ngộ và đi theo con đường của cha mình. Ông chính thức thoát ly gia đình vào tháng 10/1946, tham gia vào tổ chức thanh niên cứu quốc tỉnh Sa Đéc tại địa phương. Ngày 19/5/1948, Nguyễn Hoàng Sa được kết nạp Đảng và được bầu vào Đảng ủy viên xã Tân Khánh Tây bấy giờ.   
 
 


nghệ sĩ Hoàng Sa.jpg

Nghệ sĩ Hoàng Sa

         

Tuy nhiên, trong quá trình làm công tác vận động tuyên tuyền bằng thơ ca, hò vè ở địa phương, Nguyễn Hoàng Sa đã bộc lộ năng khiếu văn nghệ “thiên phú” của mình. Năm 1951, đoàn văn công Ngũ Yến, tỉnh Long Châu Sa được thành lập thì Hoàng Sa cũng chính thức trở thành một trong những thế hệ diễn viên đầu tiên của đoàn. Những người cùng thời với ông từng kể rằng: Hoàng Sa hồi ấy có thân hình nhỏ nhắn nhưng cao ráo và đặc biệt là mái tóc xoăn giống như một tài tử. Anh luôn vui vẻ, lạc quan và khi tham gia vận động tuyên truyền thì hò hát rất có duyên. Vì vậy khi vào đoàn văn công Ngũ Yến, từ năm 1952 đến 1954 trước khi xuống tàu tập kết ra Bắc, Hoàng Sa được giao nhiều vai chính trong các vở như Sau phút lầm lỡ, Thoát vòng đau khổ của Thanh Nha, Một bó đăng của Phi Vân…

Tập kết ra Bắc, Nguyễn Hoàng Ba luôn có mặt trong đoàn văn công Ngũ Yến cùng nhiều đoàn cải lương miền Nam khác lưu diễn phục vụ khắp nơi từ như công tác chuyển quân ở Liên khu V đến Hải Phòng, Hòn Gai. Cuối năm 1954, Đoàn văn công Cửu Long của khu 9, Đoàn Văn công Ngũ Yến và Mạ Xanh Lúa Vàng của khu 8 và đoàn cải lương Phân liên khu miền Đông của khu 7 hợp nhất thành Đoàn Văn công Nam bộ rồi sau đó, bộ phận cải lương tách ra thành Đoàn Cải lương Nam bộ thì nghệ sĩ Hoàng Sa ngoài công tác chuyên môn là diễn viên, ông còn được giao nhiệm vụ là chi ủy viên phụ trách công đoàn. Có thể nói, những tháng năm ở đoàn cải lương Nam bộ, nghệ sĩ Hoàng Ba đã để lại trong lòng khán giả miền Bắc nhiều ấn tượng với các vai như Lục Vân Tiên trong vở Kiều Nguyệt Nga, vai Chung Kỳ trong vở Mẫu tiên đơn, vai Dư Bình trong vở Dệt gấm, vai Cận Thượng trong vở Khuất Nguyên, vai ông Năm trong vở Người con gái đất đỏ và các vai khác trong vở Máu thắm đồng Ngọc Nạn, Nam Kỳ Khởi nghĩa, Tình riêng nghĩa cả, Phụng Nghi đình, Thạch Sanh – Lý Thông… Giới cải lương miền Bắc lúc ấy nhận xét về Hoàng Sa như sau: Anh ca mùi mà ấm áp. Anh diễn kỹ từng chi tiết mà không sa vào vụn vặt, chính xác từng hành động tâm lý. Trình thức của anh đẹp như điêu khắc.
Hay như một nhận xét khác về Hoàng Sa: Những chiến sĩ miền Nam tập kết ra Bắc không ai không biết Hoàng Sa và xem anh như là niềm tự hào của cải lương quê nhà trên đất Bắc. Niềm tự hào thân thương, chính đáng ấy đã được đẩy cao tới tột cùng khi Hoàng Sa thành công lớn trong hai vai diễn liên tiếp là Lục Vân Tiên và Hương quản Đặng. Hai khuôn mặt khác nhau, đối nghịch nhau. Một chính diện. Một phản diện. Có lẽ đỉnh cao nghệ thuật của anh là ở hai vai này. Người xem thấy rất rõ tình cảm sâu nặng với đất mẹ miền Nam của anh đã gửi gắm vào trong hai hình tượng này. Anh dựng nhân vật bằng chiều dài của nỗi đau ly biệt.

Năm 1965, nghệ sĩ Hoàng Sa được tham gia học lớp đạo diễn sân khấu do Bộ Văn hóa tổ chức rồi sau đó sang Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Đức học tiếp chương trình đào tạo nâng cao. Trở về nước, nghệ sĩ Hoàng Sa trở thành một trong những đạo diễn của Nhà hát Cải lương Việt Nam tham gia đưa lực lượng cải lương vào phục vụ tận tuyến lửa Quảng Trị vào thời điểm mùa hè đổ lửa năm 1972 ác liệt nhất. Sau Hiệp định Paris tháng 01 năm 1973 được ký kết, tình hình chiến trường miền Nam có nhiều thay đổi. Nghệ sĩ Hoàng Ba đã cùng một số diễn viên nhà hát Cải lương Nam bộ được Ban Thống nhất Trung ương giao nhiệm vụ trở vào miền Nam tăng cường cho đoàn Cải lương khu 8. Năm 1974, Hoàng Ba là trưởng đoàn Văn công Khu 8 cho đến ngày miền Nam được hoàn toàn giải phóng. Với vai trò là cán bộ Tiểu ban Văn nghệ thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương Cục, nghệ sĩ Hoàng Sa trở thành cán bộ của Ty Sân khấu thành phố Hồ Chí Minh và là một trong những người đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức, sáp nhập và dàn dựng lại các chương trình biễu diễn cải lương cho đội ngũ diễn viên cải lương miền Nam ở Sài Gòn và những diễn viên cải lương từ miền Bắc trở về. Trong thời gian này, ông cũng tham gia dàn dựng nhiều vở diễn gây tiếng vang trên sân khấu như Chuỗi hạt rừng dương của sân khấu Thanh Nga, Cánh hạc chiều đông trên sân khấu Trúc Giang của Phượng Mai, Bình Tây đại nguyên soái trên sân khấu Sài Gòn 1, Tình sử A nàng trên sân khấu Huỳnh Long… Không những dàn dựng, nghệ sĩ Hoàng Ba cũng tham gia viết và chuyển thể các vở như Bình Tây đại nguyên soái, Tô Hiến Thành xử án… Năm 1981, nghệ sĩ Hoàng Ba được bầu vào Ban Chấp hành Hội Nghệ sĩ Sân khấu thành phố Hồ Chí Minh và được phân công nhiệm vụ đào tạo lực lượng diễn viên cải lương trẻ cho đến năm 1989, ông nghỉ hưu.

Tuy nhiên với lòng yêu nghề, nghệ sĩ Hoàng Ba vẫn tiếp tục hoạt động trong Ban Ái hữu của Hội Nghệ sĩ Sân khấu và làm cố vấn cũng như dàn dựng chương trình cho nhiều đoàn cải lương ở thành phố Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh khác. 19 giờ 30 ngày 16/9/2008, trái tim của Hoàng Sa ngừng đập khi chưa kịp nhận huy hiệu 60 năm tuổi Đảng và hồ sơ đề nghị phong tặng danh hiệu anh hùng Lao động còn đang viết dở. Người nghệ sĩ hết lòng vì bạn bè, hết mình vì nghệ thuật cải lương đã từ giã cuộc đời trong vô vàn niềm thương, nỗi nhớ cho bạn bè, anh em, đồng nghiệp và giới mộ điệu cải lương gần xa.

Nghệ sĩ Hoàng Sa được phong danh hiệu nghệ sĩ ưu tú theo quyết định số 64/KT-CTN của Chủ tịch ước ngày ký ngày 14 tháng 01 năm 1993.

 

 
     
  Hữu Nhân ( Báo VNĐT)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật












  • PHẢI VẮNG (20/08/2020)

  • CƠM NƯỚC ĐÁ (20/08/2020)








  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |