Thứ Ba, ngày 25 tháng 9 năm 2018        
     
 
   Hội hoạ
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  15/12/2014  
  Ý CHÍ - YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH SỰ THÀNH CÔNG CHO VIỆC TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN NGÀNH MỸ THUẬT KHOA SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT, TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP  
   
 
 

Tác Giả:  CHÂU HOÀNG TRỌNG

 

Mỗi con người khi sinh ra đều mang trong mình những năng lực – năng khiếu nhất định, nhưng những tố chất năng khiếu đó, được phát huy và phát triển như thế nào còn phụ thuộc vào môi trường rèn luyện học tập của từng cá nhân. Thomas Alva Edison, nhà phát minh khoa học người Mỹ, người đã sáng chế ra máy điện báo tự động phát tín hiệu, và hàng trăm phát minh khác đã nói rằng: “Thiên tài chỉ 1% là năng khiếu và 99% còn lại là mồ hôi và nước mắt”. Điều đó chứng tỏ rằng, vai trò của quá trình khổ luyện, tự học và chiêm nghiệm về thế giới tự nhiên....

Trong học nghệ thuật cũng vậy, người học trò giỏi là người phải biết chiếm lĩnh tri thức của nhân loại, làm nền tảng học vấn của mình.... và điều đó, chỉ có thể có được khi người học biết phát huy hết khả năng học tập, dựa vào ý thức tự học, tự luyện tập của bản thân. Tuy nhiên yếu tố cơ bản cần có là sinh viên phải hình thành được cho bản thân một ý chí, niềm tin trong quá trình học tập, nghiên cứu và sáng tạo đến suốt đời. Bởi lẽ chỉ có ý chí mới giúp chúng ta vượt qua khó khăn, thử thách, những trở ngại trong con đường học tập, tự học và cả trên con đường đến với nghệ thuật mà bản thân đang theo đuổi.

Hình thành ý chí tự học trong mỗi sinh viên ngành Mỹ thuật

Tục ngữ Ba Tư có câu nói: “Với thời gian và kiên nhẫn, lá dâu sẽ thành sợi tơ óng ánh”. Thật vậy, để nâng cao chất lượng học tập, bên cạnh vai trò rất quan trọng của người thầy – những người dẫn dắt và hướng dẫn hoạt động học, thì yếu tố tích cực, chủ động sáng tạo của sinh viên trong quá trình tự học là yếu tố rất cần thiết và luôn được đề cao, đặc biệt là trong thời đại hiện nay.

Bởi lẽ, “Tự học” là yêu cầu của dạy học đại học, luật giáo dục đã khẳng định: “Yêu cầu về phương pháp giáo dục đại học như sau: “Phương pháp giáo dục đại học phải coi trọng việc bồi dưỡng năng lực tự học, tự nghiên cứu, tạo điều kiện cho người học phát triển tư duy sáng tạo”. Và đối với các môn học nghệ thuật, thì năng lực tự học càng có ý nghĩa quyết định đến kết quả của người học. Thông qua con đường tự học người học sẽ tìm kiếm được tri thức, phương thức thể nghiệm nghề nghiệp mang tính chủ động và giúp bản thân nắm vững kiến thức bền vững.

Nói đến học Mỹ thuật và các ngành nghệ thuật nói chung là đề cập đến sự tư duy hình tượng, cảm xúc với thiên nhiên, vạn vật và con người.... Đòi hỏi người học phải có kĩ thuật thể hiện và những rung động mạnh mẽ của tâm hồn yêu cái đẹp. Chính vì thế, muốn học tập các môn nghệ thuật có tiến bộ, sinh viên cần “khổ luyện” rèn kỹ năng, nâng cao trình độ nghệ thuật.

Nhưng để việc tự học được thực hiện theo đúng nghĩa của nó, việc hình thành ý chí tự học trong mỗi con người sinh viên nghệ thuật là điều vô cùng quan trọng. Andre Maurous đã nói: “Không có cái gì là dễ, nhưng cái gì rồi cũng sẽ trở nên dễ, nếu ta biết trì chí kiên tâm”. Đúng thế! Ý chí là sức mạnh – một sức mạnh nội tại giúp chúng ta vượt qua khó khăn, trở ngại, nó có khả năng kích thích khơi dậy tiềm lực và với mức độ nào đó, ý chí giúp chúng ta làm chủ cuộc đời. Người biết nhìn nhận hoàn cảnh, luôn đấu tranh để cải tạo khó khăn, thì nhất định sẽ rèn luyện được cho mình ý chí kiên cường, từ đó sẽ đạt được điều mình hằng mong muốn.

Học các ngành thuộc bộ môn Mỹ thuật, do đặc thù của chuyên ngành nên thời gian ở trên lớp của sinh viên chiếm quá nhiều (hầu hết 6 ngày/1 tuần) trong đó, thời gian để sinh viên tự học, tự nghiên cứu, tự luyện tập ở nhà, tự tìm kiếm tài liệu tham khảo, hầu như rất ít nên bị hạn chế rất nhiều. Chính vì thế, để khắc phục những khó khăn đó, đòi hỏi người sinh viên Mỹ thuật phải trang bị cho mình một ý chí tự học thật cao và hơn hết phải biết sắp xếp cho mình một kế hoạch học tập thật khoa học, biết lựa những phương pháp học phù hợp với từng môn, từng giai đoạn, từng thời điểm cụ thể và phù hợp với bản thân mình để việc học tập đạt được kết quả cao và có chất lượng.

Thực tế cho thấy, nhiều sinh viên do chưa ý thức được việc học, cũng như chưa ý thức về vấn đề tự học nên chưa hình thành cho mình một ý chí, một sự kiên trì nhẫn nại trong học tập. Chính vì thế, có một số sinh viên chỉ tập trung hứng thú và sự quan tâm đến môn chuyên ngành nhưng luôn thụ động đối với các môn chung. Họ chỉ dành thời gian để nghiên cứu và luyện tập cho chuyên môn, ngược lại, đối với các môn chung họ thường không mấy quan tâm, không đầu tư thời gian, công sức để học tập chúng. Thay vì phải tiếp nhận và luyện tập kiến thức thường xuyên trong từng buổi học, từng tiết học, từng bài học thì họ lại bỏ tiết, bỏ bài, … nên khi cần đến, họ học tập một cách dồn dập, gấp gáp, vội vã, cố nhồi nhét để trả bài, để làm bài kiểm tra hay để đối phó với kỳ thi. Kết quả của kiểu học tập này thường có sự chênh lệch rất lớn giữa các môn học. Ưu điểm của kiểu học tập này là đào sâu chuyên môn, có kiến thức sâu và chi tiết trong chuyên ngành của họ nên môn chuyên ngành thì rất cao, còn các môn chung thì rất thấp, thậm chí phải thi lại-học lại.

Trong thời đại ngày nay, nếu sinh viên có cách học đối phó, chỉ vì điểm số, mà không tạo dựng cho mình một phương pháp thâu tóm tri thức bao quát có chiều sâu, thì sẽ không đáp ứng được yêu cầu của xã hội. Bởi vì với tư cách là người thầy trong tương lai, xã hội cần ở chúng ta không chỉ đơn thuần ở năng lực chuyên môn mà bên cạnh đó những yêu cầu về năng lực sư phạm, phương pháp giảng dạy, trình độ về kiến thức chung,… cũng được đòi hỏi rất nhiều. Vì thế, mỗi sinh viên sư phạm chúng ta phải xây dựng cho mình một suy nghĩ đúng đắn với cách học, tự học bền vững, nhằm đáp ứng yêu cầu mà xã hội đã và đang đặt ra, đề ra.

Một vài trao đổi về phương pháp xây dựng việc tự học hiệu quả cho sinh viên ngành Mỹ thuật

Joubert đã nói rằng: “Ta không bao giờ có thể trở nên thông thái được nếu chỉ chịu đọc hay chịu học những gì ta ưa thích mà thôi”. Chính vì thế để việc học và tự học đạt được kết quả thì việc xây dựng cho bản thân một phương pháp học tập riêng đối với từng môn học sao cho hợp lý và khoa học là điều vô cùng cần thiết.

Đối với các môn chung, những môn lý thuyết có tính khoa học như triết học, tâm lý học, tâm lý chung của sinh viên thường ngại học vì khó nhớ, khó hiểu. Vì vậy để học các môn này hiệu quả cần thực hiện việc tự học với những bước sau:

(1) Đọc trước giáo trình và tóm tắt những ý chính trước khi đến lớp.

(2) Lên lớp cần chú ý nghe giảng và tích cực tham gia xây dựng bài để hiểu được bản chất cốt lõi của vấn đề.

(3) Về nhà nên tập trả lời câu hỏi ôn tập theo mức độ kiến thức mà mình đã học trên lớp.

(4) Tìm đọc những tài liệu có liên quan đến bài học, nhất là những tài liệu có nội dung ứng với bài học.

(5) Lập một đề cương tóm tắt ngắn gọn để dễ nhớ và dễ ôn tập sau này.

Riêng với các môn chuyên ngành chủ yếu là thực hành, ở những môn học này thì tinh thần tự giác học tập (hay tự học) của sinh viên giữ một vai trò vô cùng quan trọng. Thực tế cho thấy, những sinh viên nào càng thực hành nhiều thì năng lực chuyên môn được nâng lên rất nhanh. Và ngược lại sinh viên nào càng ít thực hành thì khả năng chuyên môn phát triển chậm. Bởi vì, chỉ khi thực hành họ mới có dịp bộc lộ những hạn chế và cả những thế mạnh của mình từ đó giúp giảng viên có phương hướng để giúp họ khắc phục hạn chế cũng như phát huy ưu thế của bản thân.

Kết quả học tập phụ thuộc nhiều vào hoạt động tự học của sinh viên. Vì thế việc xác định động cơ, thái độ học tập đúng đắn, việc tìm được phương pháp học tập phù hợp và hơn hết là hình thành cho bản thân một ý chí vượt qua khó khăn trong học tập sẽ là những yếu tố góp phần nâng cao chất lượng học tập như chính ngạn ngữ Tây Ban Nha đã nói rằng: “Mọi công việc thành đạt điều nhờ sự kiên nhẫn và lòng say mê”.

Đề xuất nguyên tắc tự học đem đến sự thành công cho sinh viên ngành Mỹ thuật

 

Hêghen đã nói rằng: “Không có một cảm hứng nào có thể giúp đỡ ta đạt đến trình độ lão luyện, mà chỉ có nhờ suy nghĩ, cần cù và tập dượt”. Đúng thế, việc học Mỹ thuật đòi hòi người học cần xác định đúng mục tiêu và phải có một suy nghĩ thật đúng đắn. Bởi vì sao? Vì con đường học tập nghệ thuật rất gian nan, nó đòi hỏi người học phải dành hầu hết thời gian để làm việc độc lập, tự học, tự rèn luyện. Từ đó chúng ta mới có thể tập trung suy tư, tìm ý tưởng mới lạ để tạo ra những giá trị thẩm mĩ riêng biệt. Học Mỹ thuật là học sáng tạo, sáng tạo là tìm ra cái mới, chứ không phải là sự sao chép, bắt chước theo những gì người khác đã làm, đã thể hiện . Để làm được điều đó người học phải dành rất nhiều thời gian để tự luyện tập, thực hành và quá trình này cần phải được tích lũy lâu dài. Sokrat từng nói: “chỉ khi nào ham học bạn mới trở thành nhà có học” và Quintilianus thì nói: “lòng ham học là điều tùy thuộc vào ý chí”.

Một là, đi từ cái dễ đến cái khó và phải tin ở sự thành công của việc mình theo đuổi. Quy luật của việc học Mỹ thuật là tiến trình từ thấp đến cao dưới tiền đề nghiên cứu quy tắc của tự nhiên, nắm chắc khả năng tạo hình. Sự nhận biết đối với sự vật cần phải trải qua qua quá trình học tập từng bước, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ cái dễ đến cái khó. Học vẽ hình họa người, chính là việc sắp xếp một cách khoa học việc luyện tập và rèn luyện cho sinh viên kiến thức về năng lực tạo hình cơ bản. Trong các bài học cơ bản ở trường, nếu chúng ta không nắm vững các kiến thức cơ bản trên, việc đi sâu nghiên cứu các học phần tiếp theo sẽ ảnh hưởng đến quá trình học tập về sau này, lúc này chúng ta mới nhận thấy là mình đang xây nhà không có nền  móng vững chắc, từ đó dẫn đến hậu quả khó lường sau khi ra trường công tác. Hậu Hán Thơ có viết: “Nền không chắc mà tường cao thì sự sụp đổ nằm sẵn nơi đó rồi”.

Hai là, để làm việc có hiệu quả cần phải làm việc đều, không nên để gián đoạn. Học Mỹ thuật là quá trình nâng cao khả năng biểu hiện và cảm quan nghệ thuật, vì thế việc luyện tập thường xuyên và đều đặn thông qua việc vẽ ký họa thực tế sẽ là một phương pháp rất tốt để chúng ta rèn luyện năng lực quan sát nhạy bén, khả năng bắt nhanh về hình dáng, màu sắc và sắc độ cũng như cả về bố cục.… Ngày nào cũng dành 15 đến 30 phút tự học cho vẽ ký họa, sẽ là một thói quen rất tốt cho những ai muốn học tốt Mỹ thuật và đó cũng là một phương pháp để luyện tập ý chí.

Ba là, phải biết quý trọng, biết dùng thời giờ làm việc và tiết kiệm từng phút một. Trong những điều kiện đầu tiên để có thể xây đắp cho mình một nền học vấn vững vàng, ta phải kể trước hết là điều kiện thời gian. Lỗ Tấn từng nói rằng: “Thời gian chính là sinh mệnh, tiêu hao thời gian một cách vô cớ thực ra chẳng khác nào mưu tài hại mệnh”. Thật vậy, trong học tập nếu không biết quý trọng thời gian cũng như không biết dùng thời giờ làm việc của mình đúng lúc, đúng chỗ thì chắc rằng chúng ta không thể nào đạt được hiệu quả cao như mong muốn trong quá trình học tập.

Bốn là, tích lũy kiến thức bằng cách tự ý thức nghiên cứu tài liệu qua khai thác các trang thông tin chuyên ngành trên Internet. Ngày nay, trong thời đại công nghệ thông tin, người học có thể dễ dàng tìm kiếm và trao đổi thông qua Internet. Công nghệ kỹ thuật số phát triển, với khả năng lưu trữ khổng lồ với những hình ảnh và tài liệu chất lượng cao giúp sinh viên có thể thưởng thức các tác phẩm Mỹ thuật và phương pháp thực hành Mỹ thuật qua từng chất liệu một cách dễ dàng.

Đối với người học Mỹ thuật, bên cạnh nguồn tài liệu như sách lý luận, các nguồn tài liệu đặc thù, thì Internet giúp cho việc tự học được thuận lợi hơn, từ các địa chỉ đào tạo Mỹ thuật trong nước như: Đại học Mỹ thuật Hà Nội, Đại học Mỹ thuật Huế, Đại học Mỹ thuật Thành Phố Hồ Chí Minh.... và hiện tại công cụ tìm thông tin trên Internet rất tiện dụng và mang lại hiệu quả nhất là Google, Yahoo,…với nhiều trang web về Mỹ thuật có thể truy cập dễ dàng, liên kết được đến các trường Mỹ thuật trên toàn thế giới.

 

Trong quá trình học tập để việc dạy và học đạt được chất lượng theo những yêu cầu và mục tiêu đề ra thì bên cạnh vai trò to lớn của người thầy trong việc thiết kế, tổ chức, hướng dẫn, cổ động viên, bình luận viên,… thì năng lực tự học, tự rèn luyện của sinh viên chiếm một vị trí không kém phần quan trọng để góp phần tạo nên sự thành công cho mục tiêu  mà ngành giáo dục đã đặt ra. “Tự học” là yêu cầu của dạy học đại học, luật giáo dục đã khẳng định: “Phương pháp giáo dục đại học phải coi trọng việc bồi dưỡng năng lực tự học, tự nghiên cứu, tạo điều kiện cho người học phát triển tư duy sáng tạo”. Đối với các môn học trong lĩnh vực Mỹ thuật, năng lực tự học có ý nghĩa quyết định đến kết quả của người học. Thông qua con đường tự học, cá tính sáng tạo trong tìm kiếm tri thức, phương thức thể nghiệm nghề nghiệp mang tính chủ động và nắm vững kiến thức bền vững.

Để ngày càng nâng cao chất lượng học tập, bên cạnh việc hình thành ý thức học tập, ý chí của người sinh viên thì năng lực tự học, tự nghiên cứu và rèn luyện của chính bản thân người học lại càng có vị trí vô cùng quan trọng. Điều đó góp phần quyết định trực tiếp đến kết quả học tập, trình độ năng lực chuyên môn cũng như năng lực sư phạm của mỗi sinh viên trong quá trình học tập cũng như sau khi ra trường.

 
     
  Cộng tác viên ( báo Văn nghệ)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

  • Cảm xúc biển (21/10/2010)
  • Tháng ba (21/10/2010)
  • Chân dung ELNINO (21/10/2010)
  • Chợ hoa (21/10/2010)
  • Về muộn (25/03/2011)
  • Hoa hồng (30/03/2011)
  • Hoa sen (30/03/2011)
  • Những cánh cò (30/03/2011)
  • 1 2 3 4 5 6 7 
     Bài mới cập nhật








  • TRANG THƠ VNĐT (10/09/2018)







  • LỄ CƯỚI (05/09/2018)






  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |