Thứ Ba, ngày 16 tháng 7 năm 2019        
     
 
   Trong tỉnh
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  26/04/2019  
  HỌP MẶT KỶ NIỆM 100 NĂM NGÀY SINH CỐ SOẠN GIẢ THANH NHA (TRẦN NGỌC)  
  Chiều ngày 25/4, Hội Liên Hiệp văn học Nghệ thuật Đồng Tháp phối hợp với Sở Văn hóa - Thể thao - Du lịch Đồng Tháp, tổ chức họp mặt kỷ niệm 100 năm ngày sinh cố soạn giả Thanh Nha (04/1919 – 04/2019), nhằm tưởng nhớ và tôn vinh những đóng góp đó của cố soạn giả đến với đội ngũ văn nghệ sĩ tỉnh nhà. Bên cạnh niềm tự hào với những đóng góp to lớn của cố soạn giả Thanh Nha cho nền Văn học - Nghệ thuật Việt Nam trong kháng chiến, còn có sự trân trọng giữ gìn những giá trị mà ông đã để lại cho cuộc đời và cho quê hương Đồng Tháp.  
 
 


DSC_0102.JPG 

Người thân, bạn bè và đồng nghiệp cùng họp mặt 

nhân kỷ niệm 100 măm ngày sinh cố soạn giả Thanh Nha


Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ của dân tộc ta, đội ngũ văn nghệ sĩ tỉnh nhà đã luôn có mặt trên mặt trên trận tuyến chống xâm lược và đã sáng tạo ra nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị, phản ánh tinh thần bất khuất chống ngoại xâm của dân tộc. Trong đó, cố soạn giả Thanh Nha, một người con của quê hương Đồng Tháp đã nêu tấm gương sáng ngời về đức độ và tài năng và đã có những đóng góp to lớn vào sự nghiệp cách mạng, sự nghiệp văn học nghệ thuật cách mạng mà đặc biệt là lĩnh vực sân khấu cải lương của cả nước nói chung và tỉnh nhà nói riêng.

Tại buổi họp mặt, Nhạc sĩ Phạm Khiêm – Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Đồng Tháp chia sẻ: “Nhìn lại cuộc đời và sự nghiệp của cố soạn giả Thanh Nha, chúng ta càng thêm trân trọng, càng thêm yêu thương nhân cách của một nghệ sĩ, một chiến sĩ luôn trung kiên về ý chí cách mạng, nhiệt tình trong lao động sáng tạo nghệ thuật, một cán bộ gương mẫu luôn luôn noi theo lời dạy của Hồ Chủ tịch: “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư”. Cống hiến của nghệ sĩ Thanh Nha trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc thể hiện qua việc làm cụ thể hàng ngày đối với công việc, với đồng đội, đồng nghiệp và đồng bào…”.

DSC_0100.JPG

DSC_0079.JPG

Một số tiết mục biểu diễn sáng tác của soạn giả Thanh Nha

Trong không khí trang trọng, ấm áp, người thân, bạn bè và đồng nghiệp – những người đã từng có dịp gặp gỡ đã chia sẻ những kỷ niệm bằng tất cả tình cảm và sự mến mộ chân thành dành cho cố soạn giả Thanh Nha – người nghệ sĩ tài hoa.

           

            Một số nét tóm tắt về thân thế và sự nghiệp của cố soạn giả Thanh Nha

 

            Cố soạn giả Thanh Nha sinh vào ngày 20/04/1919, tại ấp Hạ, xã Mỹ Trà, huyện Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc nay là phường 2, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Cố soạn giả Thanh Nha, tên thật là Nguyễn Văn Ba, ngoài bút danh Thanh Nha còn có bút danh khác là Trần Ngọc, đã đóng góp nhiều công lao cho sự nghiệp cách mạng nói chung, lĩnh vực văn học nghệ thuật mà nhất là ngành sân khấu cải lương nói riêng. Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, cố soạn giả Thanh Nha đã luôn thể hiện một tấm gương sáng chói của một người cán bộ mẫu mực của đội ngũ văn nghệ sĩ, của một người Đảng viên, một người anh thân thương, gần gũi, nhân hậu, chí tình, đức độ và chân thành… xứng đáng cho mọi người noi gương, học tập.

 

Vốn xuất thân từ tầng lớp dân nghèo thành thị, cố soạn giả Thanh Nha sau khi tốt nghiệp trường Mỹ thuật Gia Định đã tham gia Cách mạng Tháng Tám ngay từ những ngày đầu và tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp ở tỉnh nhà.

 

            Từ năm 1946 đến năm 1954, ông đã kinh qua nhiều công tác như: Trưởng ban Mỹ thuật Phòng Chính trị Quân khu 8 (miền Trung Nam Bộ), phụ trách nhà in Vệ quốc quân Quân khu 8, cán bộ phòng chính trị phân khu miền Đông Nam bộ. Trong các nhiệm vụ chung mà Quân khu giao cho Phòng, ông và tập thể hoàn thành tốt, nổi bật là ông trực tiếp vẽ giấy bạc giả tiền Đông Dương của Pháp, mệnh giá 20 đồng và 5 đồng, để dùng cho cuộc kháng chiến; trong lúc tình hình kinh tế của ta vô cùng khó khăn.

            Cố soạn giả Thanh Nha tập kết ra bắc và sinh sống, hoạt động tại miền Bắc trong 10 năm từ 1954 đến 1964. Trong đó, ông từng là Phó Tổng thư ký Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Ủy viên Đảng Đoàn của Hội trong thời gian từ 1957 đến 1963.

 

            Trở lại miền Nam từ 1964 theo sự điều động của Đảng, đến năm 1965 ông được giao nhiệm vụ Ủy viên Tiểu ban Văn nghệ miền Nam, chủ trì ngành sân khấu cải lương của Hội Văn nghệ Giải phóng.

 

            Suốt 27 năm tham gia cách mạng liên tục, đồng chí Thanh Nha đã được tặng thưởng: Huân chương chiến thắng hạng ba, Huy chương kháng chiến hạng nhất, Huân chương quyết thắng hạng nhất, Huy chương vì sự nghiệp Mỹ thuật Việt Nam.

 

            Đến giữa năm 1972, cố soạn giả Thanh Nha lâm bệnh nặng. Sau nhiều tháng được các y, bác sĩ tận tình cứu chữa, nhưng do bệnh tình ngày một nặng thêm nên đến 14 giờ 45 phút ngày 23/10/1972, ông đã trút hơi thở cuối cùng tại quân y viện, để lại những tổn thất quan trọng đối với những người làm công tác văn nghệ tại miền Nam. Ông đã được nhà nước truy tặng liệt sĩ vào ngày 28/07/1982.

 

            Cuộc đời của đồng chí Nguyễn Thanh Nha là một quá trình chiến đấu liên tục. Suốt 27 năm trời, đồng chí đã cống hiến cả tuổi thanh xuân của người nghệ sĩ Việt Nam cho sự nghiệp cách mạng.

 

            Nhắc đến đồng chí Thanh Nha là nhắc đến một con người cần cù, nhẫn nại, sống giản dị, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hết lòng tận tụy phục vụ cách mạng. Những đồng chí đã từng quen biết đồng chí Thanh Nha trong những ngày đầu kháng chiến giữa Đồng Tháp Mười, không kể muỗi mòng ngày đêm cặm cụi bên chiếc bàn ép, để in ra những “họa phẩm đặc biệt”, phục vụ cho nhu cầu của cuộc kháng chiến.

 

            Đồng chí là một trong những người có công nhất trong việc xây dựng cơ sở ấn loát của phòng chính trị Quân khu miền Trung Nam bộ, với sự góp sức sáng tạo ra nhiều loại máy in phù hợp với hoàn cảnh kháng chiến và điều kiện chiến trường mùa nước nổi thời bấy giờ.

 

            Để phục vụ yêu cầu cách mạng, đồng chí đã không từ một công tác nào, dù là việc đó không phát huy được sở trường hội họa của đồng chí, hay một việc thuộc công tác quản lý hành chính bình thường. Đồng chí đã nhận công tác bất cứ nơi nào mà cách mạng cần đến, dù đó là đồng nước Nam bộ, dù đó là miền Tây phì nhiêu hay là núi rừng miền Đông gian khổ.

 

            Trong hoàn cảnh khó khăn của cuộc kháng chiến, vào những năm 1951-1952, đồng chí đã cùng nhiều anh em văn nghệ sĩ phát rừng làm rẫy, chịu đựng những thử thách cam go như đói rét, thiếu thốn và bệnh tật… Những đồng chí từng sát cánh chiến đấu với đồng chí Thanh Nha đều cảm phục tinh thần kiên nghị cũng như sức chịu đựng dẽo dai, không một lời than vãn của đồng chí.

 

            Từ ngày ra tập kết miền Bắc, do yêu cầu phát triển của nền sân khấu cải lương của Đảng, từ một nghệ sĩ đờn ca tài tử hồi niên thiếu, đồng chí đã đem sự hiểu biết của mình, tìm tòi, học tập các nghệ nhân giàu kinh nghiệm, để rồi đến cuối cùng đã trở thành một cán bộ thực thụ của ngành nghệ thuật sân khấu cải lương, được văn nghệ sĩ miền Bắc cũng như ở miền Nam tín nhiệm, đề cử vào chức vụ lãnh đạo. Từ trẻ ông vốn đã sử dụng được nhiều loại nhạc cụ như đàn tranh, đàn ghi ta, đàn gáo, đàn kìm. Riêng tiếng đàn kìm của ông rất điêu luyện, mà giới nghệ sĩ thời kỳ ấy đánh giá là huyền biến, thiết tha, ngọt ngào, độc nhất vô nhị. Do am hiểu sâu bài bản cổ nhạc, nên những năm tập kết ra Bắc, ông đã nghiên cứu biên soạn một công trình khoa học về âm nhạc dân tộc. Đó là quyển sách: “Những bản đàn cải lương do vụ nghệ thuật - Bộ Văn hóa xuất bản, để hướng dẫn nghệ sĩ cải lương trên toàn quốc sử dụng thống nhất, trong lúc loại hình nghệ thuật nầy có sự chênh nhau giữa ba miền Bắc, Trung, Nam.

 

            Cuộc đời 27 năm phục vụ sự nghiệp cách mạng liên tục của đồng chí Thanh Nha đã làm sáng tỏ một tấm gương phục vụ nhân dân, phục vụ đất nước vô điều kiện.

 

            Trong sự nghiệp sáng tác của mình, đặc biệt là từ ngày về miền Nam, phục vụ công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cố soạn giả Thanh Nha là tác giả của nhiều vở ca kịch có giá trị, được nhân dân tán thưởng.

 

Vào các năm 1952 và 1953 ông sáng tác hai vở cải lương cho Đoàn Văn công Ngũ Yến khu 8 biểu diễn. Đó là vở: “Chung sức diệt thù” và “Thoát vòng đau khổ,” hai vở nầy là chủ lực của Đoàn thời bấy giờ. Lúc ở miền Bắc ông có: “Tiếng sấm Tây Nguyên”, Thế Lữ nhuận sắc, đạt huy chương vàng hội diễn sân khấu toàn miền Bắc. Vở “Tình riêng nghĩa cả” được Đoàn Cải lương Nam bộ diễn trích đoạn ở thủ đô của Pháp, phục vụ hội nghị Pa-ri; Chuyển thể vở “Khuất Nguyên” của Quách Mạc Nhược, Trung Quốc, biểu diễn phục vụ hai đoàn đại biểu cán bộ cao cấp của hai Đảng, hai nhà nước Việt Nam và Trung Quốc, nhân dịp kỷ niệm 10 năm Quốc khánh Trung Quốc (01-10-1949 - 01-10-1959) ở Thủ đô Hà Nội, được Bác Hồ và Nguyên soái Diệp Kiếm Anh, Trung Quốc khen và đại biểu hoan hô nồng nhiệt.

 

            Những năm chống Mỹ từ 1964 đến 1972, ông sáng tác rất nhiều vở cải lương và chập ngắn: “Tía má ơi ở lại, Anh sui chị sui, Ông già Út Châu, Chiếc máy đuôi tôm, Trong lửa đỏ, Giờ vui tột bực, Chông gài sai chỗ, Tình phụ tử, Bám đất, Tính sao bây giờ, Lay tỉnh bớ ông Đại diện, Lòng mẹ, Xông ra diệt Mỹ, Nước mắt người thân, Em đi sắm tết, Má, Với kẻ ra đi...”. Một số bài ca cổ lẻ như: “Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi, Đêm trăng nhớ bạn, Người Nam dạ Bắc, Nhắn bạn thanh niên và nhiều bản vắn theo các điệu Bắc, Nam, Oán...”. Vở cải lương “Tía má ơi ở lại” được Đoàn nghệ thuật sân khấu cải lương của ta trình diễn tại hội trường Mutualites ở Pa-ri và nhiều địa phương khác trên đất Pháp. Các tác phẩm khác được phát sóng qua Đài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam, Đài Phát thanh Giải phóng, các đoàn nghệ thuật của Trung ương và tỉnh biểu diễn thường xuyên thời kỳ đó. Tài năng của ông có thể nói, cả thời kỳ chống Pháp và chống Mỹ, ở Đồng Tháp chưa có nghệ sĩ sân khấu nào đa tài như soạn giả Nguyễn Thanh Nha, do đó ông vinh dự được nhận Giải thưởng Nhà nước năm 2012, do Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam trao tặng.

 

            Các sáng tác của cố soạn giả Thanh Nha luôn bám sát nhiệm vụ chính trị của Đảng, có thể nói ông đã luôn đem hết tài năng nghệ thuật của mình đưa chủ trương, chính sách của Đảng đi vào lòng quần chúng.

 

            Kế đến, trong hầu hết các tác phẩm của ông, dù dài hay ngắn, hình ảnh của những người nông dân già, trẻ, gái, trai đều được khắc họa và giới thiệu với một thái độ trân trọng và một tình cảm trìu mến.

 

            Do đó, các vở ca kịch của cố soạn giả Thanh Nha sáng tác rất gần gũi với nhân dân, được đồng bào ưa thích, đồng thời thể hiện được ý chí kiên cường đối với kẻ thù và lòng tin tưởng mãnh liệt của hàng chục triệu nông dân đối với Đảng và thắng lợi cuối cùng của cách mạng.

            Với những tác phẩm của mình, ông đã làm cho nên nghệ thuật cải lương thêm màu sắc và giàu tính chiến đấu.

Nhã Uyên

 

 
     
  Cộng tác viên ( Báo VNĐT)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật















  • THƯ CẢM ƠN (24/06/2019)






  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |