Thứ Ba, ngày 20 tháng 11 năm 2018        
     
 
   Tác phẩm
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  01/08/2017  
  SEN  
  Từ ngàn đời nay, cây sen trở nên thân thuộc với đời sống vật chất và tinh thần của người dân vùng Đồng Tháp Mười nói riêng và người Việt nói chung. Hoa sen biểu tượng của mùa hè, tượng trưng cho khí tiết thanh cao của con người. Người dân lao động cũng mượn hình tượng hoa sen để thể hiện quan điểm sống trong sạch: Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.  
 
 

153426_9.jpg


SEN

(Trích trong “Thức uống dân gian vùng Đồng Tháp Mười(*))

 

VÕ THỊ MỘNG TUYỀN

 

Sen là một loại cây mọc dưới nước, thân rễ hình trụ mọc ở trong bùn, lá mọc lên khỏi mặt nước, cuống lá dài, có gai nhỏ, phiến lá hình khiên, to, có gân tỏa tròn. Hoa to màu trắng hay hồng. Đài màu lục, tràng gồm nhiều cánh màu hồng hay trắng một phần, những cánh ngoài còn có màu lục như lá đài. Nhị nhiều, bao phấn 2 ô, nứt theo một kẽ dọc, nhiều lá noãn rời nhau đựng trong một đế hoa loe ra thành hình nón ngược gọi là gương sen.

Từ ngàn đời nay, cây sen trở nên thân thuộc với đời sống vật chất và tinh thần của người dân vùng Đồng Tháp Mười nói riêng và người Việt nói chung. Hoa sen biểu tượng của mùa hè, tượng trưng cho khí tiết thanh cao của con người. Người dân lao động cũng mượn hình tượng hoa sen để thể hiện quan điểm sống trong sạch: Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn. Thân sen mềm nhưng cây sen lại rất cứng cỏi và có sức sống mãnh liệt, dẻo dai. Từ bùn sâu, cây sen vươn lên xanh tốt, đón nhận ánh nắng ban ngày, làn sương ban đêm để ra hoa, kết hạt. Sen không chỉ đẹp, thơm mà các bộ phận khác trên cây sen từ hạt, lá đến củ… đều có tác dụng chữa bệnh rất tốt. Cây sen rất có ích bởi sử dụng được tất cả, không bỏ một bộ phận nào. Tất cả các bộ phận của sen đều có ích cho con người. 

Cuống sen hình ống rỗng ở bên trong, màu xanh nâu, có lớp gai li ti bọc ngoài. Nếu bẻ từng khúc ra ta sẽ thấy có tơ rất dai. Đầu cuống lá sen hình tròn, viền lá hơi nhún, lòng lá sâu. Lá sen là nơi đọng lại những hạt nước mưa hoặc sương đêm. Lá sen tươi dùng để gói cơm, vừa giữ được độ dẻo, vừa làm tăng hương vị cho món cơm. Đây là món quà của đồng ruộng dâng tặng con người.

Hoa sen mọc lẻ từng bông, nở từ từ trong khoảng vài ngày. Búp sen hình tim, đầu nhọn hướng lên trên, cánh sen có nhiều lớp, ngoài lớn bên trong nhỏ dần, phía cuối cánh trắng hồng, đầu cánh hồng đậm. Lúc sen nở hết, ta thấy rõ nhị sen, đầu mỗi nhị có một túi phấn nhỏ như hạt tấm màu vàng nhạt, mọc dày xung quanh gương sen. Nhị sen dùng để ướp trà, thành trà sen có mùi hương thơm ngát. Hạt sen non ăn sống, giòn và mát, hạt già bóc vỏ làm thuốc hay làm mứt sen rất ngon và giàu chất bổ. Tim sen có vị đắng. Đem tim sen phơi khô làm vị thuốc an thần rất tốt cho sức khỏe người cao tuổi. Gương sen sau khi đã hết hạt, đem phơi khô cũng là vị thuốc nam trong dân gian. Hoa sen cũng thường dùng để trang trí nhà cửa hay trong các bữa tiệc… tuy giản dị mà đầy sang trọng. Vào các ngày rằm người ta còn dùng hoa sen để đi lễ chùa dâng cúng lên Phật. Hoa sen được xếp vào hàng ngũ quý: mai, lan, cúc, trúc, liên.

Cánh sen: Hoa sen thường có khá nhiều cánh, bất kể hoa sen trắng hay hồng đều được dùng để thư giản tinh thần, loại bỏ tế bào da chết trong cơ thể, tái tạo da giúp da tươi trẻ, bằng cách ngâm trong nước có những cánh hoa. Đặc biệt, tinh dầu được chiết xuất từ cánh hoa sen trắng còn được dùng dưỡng da.

Hạt sen có chứa nhiều chất chống oxy hóa, ngăn ngừa tác động có hại của các gốc tự do trong cơ thể. Cách sử dụng hạt sen rất đơn giản, có thể ăn sống hạt sen tươi hoặc nấu cháo, nấu chè, làm mứt, hầm hạt sen khô với một số vị thuốc, thực phẩm khác. Bởi trong hạt sen cung cấp nhiều chất có lợi cho cơ thể.

Tim sen là chồi mầm nằm trong hai lá mầm của hạt sen, có màu xanh, tên thuốc y học cổ truyền gọi là liên tâm hay liên tử tâm. Tim sen có vị đắng, tính hàn, không độc, tác dụng an thần, dưỡng tâm, giúp điều trị chứng mất ngủ, hồi hộp, lo âu. Hỗ trợ điều trị tăng huyết áp, phòng chống rối loạn nhịp tim.

Lá sen có rất nhiều tác dụng như chữa mất nước cho cơ thể khi bị tiêu chảy, giúp mang lại giấc ngủ cho những người khó ngủ, phòng chống béo phì, uống thay trà để giải nhiệt, làm mát.

Củ sen gồm các đốt lớn bằng quả trứng nối với nhau, đầu có mầm, mọc sâu dưới bùn. Củ sen chứa nhiều khoáng chất quan trọng, có vai trò quan trọng trong hoạt động, giúp tái sinh các tế bào máu, cải thiện chức năng miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa và giảm cân. Ngoài ra, các món ăn được chế biến từ củ sen cón có tác dụng cung cấp năng lượng sạch cho cơ thể, bảo vệ tim, đều hòa huyết áp, kiểm soát chứng đau đầu hay lo lắng. Củ sen là loại thực phẩm dùng để hầm với xương lợn, thịt gà, thịt vịt rất ngon và bổ dưỡng.

Ngó sen dài, tròn, nhỏ, màu trắng ngà, đầu thon như ngòi bút lông, mọc lan trên mặt bùn, cũng là loại thực phẩm ngon. Gỏi ngó sen trộn với thịt gà xé phay, tôm tươi, đậu phộng rang giã nhỏ là món khai vị đặc biệt trong các bữa tiệc ở vùng Đồng Tháp Mười. Ngó sen được sử dụng như một thực phẩm thông dụng trong chế biến các món gỏi, ăn lẩu, ăn sống, xào…

 

V.T.M.T

 

________________

(*) Tác phẩm tham dự Trại viết VNDG lần thứ III - năm 2016 do Hội Liên hiệp VHNT Đồng Tháp tổ chức.
 
     
  Cộng tác viên ( Hội VHNT Đồng Tháp)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật



  • TRANG THƠ VNĐT (16/11/2018)




  • SỐNG VỚI ĐAM MÊ (16/11/2018)









  • TRANG THƠ VNĐT (24/10/2018)





  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |