Chủ Nhật, ngày 16 tháng 12 năm 2018        
     
 
   Tác phẩm
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  10/07/2018  
  MIẾU BÀ CHÚA XỨ  
 

Tục cúng miếu Bà Chúa Xứ tại Gò Tháp rất tiêu biểu cho tín ngưỡng cúng Bà Chúa Xứ ở Nam bộ.


 
 
 

4587_7908anh1-yfsq.jpg


miếu Bà Chúa Xứ

(Trích Tính chất đặc biệt của Khu Di tích Gò Tháp (*))

 

ĐẶNG VĂN HÙNG

 

Miếu Bà Chúa Xứ tại Gò Tháp được cất vào năm 1914. Sau thời gian hoang phế do chiến tranh, đến năm 1973, miếu được cất lại trên khu vực nền cũ với qui mô đơn sơ. Nền miếu là di chỉ khảo cổ học, nằm ở phía Bắc khu di tích. Năm 1984, các nhà khảo cổ đã khai quật di chỉ này làm xuất lộ nền móng gạch kiến trúc cổ. Các nhà quản lý đã làm mái che kiên cố để bảo quản di tích. Vì vậy, miếu được dời sang cạnh bên 30m về hướng Tây (tính theo địa điểm nền cũ).

Năm 1995, miếu được tôn tạo bằng vật liệu kiến cố, khang trang trên diện tích 240m2. Miếu Bà Chúa Xứ là một trong những địa điểm thuộc di tích Gò Tháp thu hút khách đến viếng hàng ngày. Trong lễ chính hàng năm (15 - 16 tháng 3 âm lịch), nhân dân đến cúng Bà Chúa Xứ đồng thời  kiếng hai ông Thiên hộ Dương, Đốc binh Kiều và ngược lại (dân gian có câu: Cúng bà thì phải kiếng Ông - Cúng Ông thì phải kiếng Bà).

Hiện nay, công trình miếu được xây dựng thêm cổng vào, tả vưu, hữu vưu và nhà nghỉ để phục khách đến cúng viếng.

Theo sự hiểu biết phổ biến trong dân gian, Bà Chúa Xứ là bà chủ, bà mẹ của một xứ sở, là người tạo dựng nên một vùng đất. Niềm xác tín này xuất phát từ tín ngưỡng cổ sơ cha trời, mẹ đất nằm trong truyền thống văn hóa lâu đời của dân tộc. Qua giao lưu tiếp xúc với các nền văn hóa khác trong suốt chiều dài lịch sử, tín ngưỡng này được bổ sung, thay đổi danh xưng lẫn nội dung theo điều kiện kinh tế xã hội và địa bàn cư trú của cư dân. (1)

Đầu thế kỷ XVI, ở Nam bộ đã có khá đông lưu dân người Việt vượt biển vào cư trú. Bấy giờ, đại bộ phận vùng đất Nam bộ còn hoang hóa. Cọp, cá sấu, rắn, rít, lam sơn chướng khí, rừng sâu nước độc… và những ám ảnh vô hình khác trên vùng đất mới xa lạ luôn là áp lực triền miên đối với lưu dân trên đường khai hoang mở cõi. Mỗi khúc sông, góc rừng, vạt đất … đều có một sức mạnh vô hình, một vị thần làm chủ trấn giữ… Với tư cách kẻ tha phương lập nghiệp trên vùng đất mới, người dân bao giờ cũng mang ơn chủ nhân trước, người tạo dựng nên mảnh đất mà họ đang sống. Nhu cầu tâm linh bức thiết luôn đặt ra đối với người đi mở cõi, nhất là những người phá rừng, đánh bắt cá, tôm trên sông, biển… Bà Chúa Xứ được lưu dân trân trọng sùng bái, với niềm tin Bà sẽ che chở cho họ được bình an trên vùng đất mới. Hiện nay hầu hết các làng, xã…, miếu Bà Chúa Xứ dường như không vắng mặt.

Tín ngưỡng thờ Bà Chúa Xứ có ở khắp Nam bộ. Từ những ngôi miếu nhỏ đơn sơ đến những ngôi miếu qui mô lớn như ở núi Sam Châu Đốc (An Giang), Bà Đen (Tây Ninh)… Ở đây, hàng năm thu hút hàng ngàn lượt khách tham quan lễ bái (2).

Miếu Bà Chúa Xứ ở Gò Tháp cũng như vậy. Tục cúng miếu Bà Chúa Xứ tại Gò Tháp rất tiêu biểu cho tín ngưỡng cúng Bà Chúa Xứ ở Nam bộ.

 

Đ.V.H

 

_____________

(*) Tác phẩm tham dự Cuộc vận động viết tác phẩm VNDG lần thứ I, năm 2017 do Hội Liên hiệp VHNT Đồng Tháp tổ chức.

(1), (2) Nguyễn Hữu Hiếu, Tín ngưỡng dân gian Đồng Tháp Mười.


 
     
  Đặng Văn Hùng ( Hội Liên hiệp VHNT Đồng Tháp)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật











  • TRANG THƠ VNĐT (22/11/2018)





  • TRANG THƠ VNĐT (16/11/2018)




  • SỐNG VỚI ĐAM MÊ (16/11/2018)

  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |