Thứ Bảy, ngày 5 tháng 12 năm 2020        
     
 
   Tác phẩm
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  11/11/2020  
  Phát hiện mới về Chánh Quản cơ Mai Tài hầu Nguyễn Văn Mai vị Thành hoàng làng Mỹ Trà  
    Vùng đất Cao Lãnh xưa nổi tiếng là nơi “Địa linh nhơn kiệt” bởi đã sản sinh ra rất nhiều bậc anh tài qua các thời kỳ lịch sử. Có nhiều vị đã được sử sách ghi nhận công lao, hậu thế tri ân. Nhưng cũng có những vị vì nhiều biến thiên lịch sử, thời gian mai một nên ít người biết đến. Thời gian vừa qua, chúng tôi may mắn được biết, trên địa bàn thành phố Cao Lãnh có gia tộc vẫn còn lưu giữ rất nhiều sắc phong, tài liệu quý giá về một bậc tiền nhân, một vị võ tướng, tương truyền được nhân dân thôn Mỹ Trà xưa kia tôn là Thành hoàng bổn cảnh, phụng tự tại Đình Trung - tức đình Mỹ Trà sau khi ông hy sinh trong trận đánh đuổi quân Xiêm dưới thời Minh Mạng. Đó là ông Nguyễn Văn Mai - người được vua Gia Long phong tước Mai Tài hầu  
 
 



          .

Ông Nguyễn Văn Mai sanh trưởng tại thôn Mỹ Trà, tổng Kiến Đăng, huyện Kiến An, phủ Gia Định[1] (nay là Thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). Theo các tài liệu Hán, Nôm gồm sắc phong, tờ chỉ sai, chế phong, vi bằng… mà hậu duệ còn giữ được tại phủ thờ ở ấp Tân Hùng, xã Tân Thuận Tây, thành phố Cao Lãnh đến ngày nay có thể khái lược về hành trạng, sự nghiệp của ông như sau:

            Ông là một võ quan đầu triều Nguyễn, sớm theo phò tá chúa Nguyễn Phước Ánh, được phong chức Đội trưởng[2] thuộc đội 6, vệ Hùng Võ[3].

            Vì có nhiều tài năng, lập chiến công nên được thăng làm Phó đội[4], Đội 7 tước Mai Đức hầu vào ngày mùng 9 tháng Giêng niên hiệu Cảnh Hưng thứ 63 (tức năm 1802 - do lúc nầy chúa Nguyễn Ánh chưa chính thức lên ngôi Hoàng đế nên vẫn dùng niên hiệu của nhà Lê). Đội 7 của ông thuộc về quân Thần Sách, phụ trách Tượng quân.

            Ngày mùng 9 tháng 9 năm Gia Long nguyên niên (1802), ông được vua phong làm Khâm sai Cai đội[5], tước Mai Xuân hầu.

            Ngày 10 tháng 8 năm Gia Long thứ 5 (1806) ông được chuyển qua cai quản đội 6, vệ Hùng Cự Nhất vẫn coi Tượng quân, dưới trướng của Khâm sai Chưởng Tượng quân lãnh Tượng chánh Cai tào vụ Quận công Nguyễn Đức Xuyên. Sau đó, ông được chuyển qua đội 4 vẫn thuộc vệ Hùng Cự Nhất, tước Mai Hoa hầu.

            Ngày mùng 1 tháng 7 năm Gia Long thứ 7 (1808), ông được sai coi quản 3 vệ Hùng Cự Nhất, Nhị, Tam ở Bình Định. sau đó ông lại được chuyển làm Khâm sai Cai đội hai đội Hùng Sai, tước Mai Tài hầu.

            Cuối triều Gia Long, ông được chuyển đến Bắc Thành (Hà Nội), vẫn giữ chức Khâm sai Cai đội, thuộc đội 7, vệ Hùng Cự Nhất, Tượng quân.

            Ngày mùng 4 tháng 3 năm Minh Mạng thứ 4 (1823), ông được Tổng trấn Bắc thành[6] sai dẫn hai vệ Hùng Cự Nhất, Nhị về Kinh ứng hầu.

            Ngày mùng 3 tháng 8 năm Minh Mạng thứ 7 (1826), ông được vua ban chiếu thăng làm Phó Quản cơ, cơ Tả Thắng, thuộc Hậu quân.

            Ngày 30 tháng 6 năm Minh Mạng thứ 9 (1828), ông được Tổng trấn Bắc Thành sai dẫn 147 biền binh, suất đội, thơ lại đến trấn Sơn Tây làm công vụ.

            Ngày 29 tháng 5 năm Minh Mạng thứ 12 (1831), ông được vua ban chiếu thăng bổ làm Quản cơ, cơ Vĩnh Bảo Tiền, thuộc Hậu Quân, vẫn ban tước là Mai Tài hầu. Sau đó ông được chuyển về làm Quản cơ, Thủy cơ An Giang.

            Khi Lê Văn Khôi nổi loạn, chiếm cả Nam kỳ và cầu viện quân Xiêm sang đánh Đại Nam, ông cùng quan binh ra sức chống cự đánh dẹp giặc. Tháng 8 năm Minh Mạng thứ 14 (1833), ông cùng quan quân đánh chiếm lại được tỉnh lỵ Hà Tiên. Sau đó ông tiếp tục theo quân dẹp giặc dưới trướng Bình Khấu tướng quân Trần Văn Năng và tướng Trương Minh Giảng. Tuy nhiên khi đem quân giải phóng được thành Nam Vang thì ông chẳng may tử nạn.

            Ngày 13 tháng 3 năm Minh Mạng thứ 16 (1835), ông được vua ban chế đặc thọ là Minh Nghĩa Đô Úy, trật Chánh tứ phẩm.

Theo lời truyền lại trong gia tộc, sau khi ông tử trận, vua Minh Mạng ban chế truy phong công trạng. Sắc ban đến nhà thì Hương chức làng Mỹ Trà khi ấy đến xin được thỉnh ngài về thờ làm Thành hoàng để phò hộ cho hương thôn bá tánh. Vì ngài lúc sanh tiền là người thôn Mỹ Trà và cũng là một trong số rất hiếm người bổn thôn làm quan lớn, lại hy sinh vì nước được vua ban sắc phong nên dân chúng kính ngưỡng muốn được phụng thờ. Tuy nhiên, lúc đó thôn Mỹ Trà vẫn chưa cất đình thần, hương chức đến xin cùng con cháu ngài được thỉnh sắc phong cùng thần vị ngài về rồi sẽ xây cất ngôi võ miếu. Gia đình đồng ý nhưng mấy lần xin keo ngài đều không thuận cho mang sắc đi, do đó làng Mỹ Trà chỉ xin được thờ phụng anh linh ngài.

tt.jpg

Sắc phong ông Nguyễn Văn Mai được mở ra vào dịp lễ giỗ tại Phủ thờ ở xã Tân Thuận Tây, thành Phố Cao Lãnh - Ảnh do hậu duệ cung cấp

Từ đó đến nay đã hơn 180 năm, con cháu nối đời gìn giữ sắc phong, hằng năm làm lễ giỗ ngài vào mùng 9 tháng 5 âm lịch được tổ chức tại phủ thờ.

Có thể nói Mai Tài hầu Nguyễn Văn Mai là một vị võ quan hiếm hoi đầu triều Nguyễn là người thôn Mỹ Trà. Ông là người có nhiều công lao với nhà Nguyễn, trải thờ hai triều Gia Long và Minh Mạng. Công lao lớn nhất của ông có thể nói là việc đánh đuổi quân Xiêm, chiếm lại được Hà Tiên và đã anh dũng hy sinh sau đó trong quá trình giải phóng thành Nam Vang. Tuy có nhiều công lao và tương truyền được dân thôn Mỹ Trà thờ làm Thành hoàng nhưng cho đến nay, hầu như ngoài con cháu trong gia tộc ra không ai biết rõ về ông để có sự tôn vinh đúng mức. Đặc biệt, các bằng sắc, tài liệu của ông có niên đại rất sớm ở Nam Kỳ mà hiện con cháu đang lưu giữ là những di sản vô giá cần được dịch thuật rõ ràng, bảo tồn và phát huy giá trị đúng mức trong thời gian tới./. 

           



[1] Thông tin này được ghi trên sắc phong cho ông vào ngày mùng 9 tháng 9 năm Gia Long nguyên niên (1802).

[2] Đội trưởng: chức võ quan đầu triều Nguyễn, trật Tòng lục phẩm.

[3] Vệ Hùng võ: là 1 trong 4 vệ thuộc Tri Tượng chính do Quận công Nguyễn Đức Xuyên coi quản.

[4] Phó đội: chức võ quan đầu triều Nguyễn. Theo quan chế Gia Long, Phó đội quân Thần sách trật Tòng ngũ phẩm.

[5] Cai đội: chức võ quan đầu triều Nguyễn. Theo quan chế Gia Long, Cai đội quân Thần sách trật Chánh ngũ phẩm.

[6] Tổng trấn Bắc thành lúc nầy là Lê Chất.

Nguyễn Thanh Thuận

 
     
  Cộng tác viên ( Báo VNĐT)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật





















  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |