Chủ Nhật, ngày 9 tháng 8 năm 2020        
     
 
   Tác phẩm
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  16/01/2012  
  Năm Rồng, đến những vùng đất Rồng  
  Thìn là một trong 12 con giáp, đó là Rồng, chữ Hán là Long. Một con vật không có thật, xuất hiện trong những truyền thuyết, huyền thoại... là một thần linh cao quý, biểu tượng cho sức mạnh siêu việt mà nhân dân ta ngưỡng mộ, tôn thờ. Các bậc vua chúa xưa kia mượn rồng để nói về mình (long thể, long ngai, long sàng, long bào, long kiếm, long môn, bệ rồng...). Không ai gặp được rồng nhưng hình ảnh nó thì ai cũng biết. Bởi nó gắn liền với nguồn gốc dân tộc: Con Rồng cháu Tiên, với truyền thống văn hóa dân tộc hơn 4.000 năm, với nền văn minh sông nước.  
 
 

 

Quýt hồng Long Hậu.jpg

Quýt hồng Long Hậu

Thìn là một trong 12 con giáp, đó là Rồng, chữ Hán là Long. Một con vật không có thật, xuất hiện trong những truyền thuyết, huyền thoại... là một thần linh cao quý, biểu tượng cho sức mạnh siêu việt mà nhân dân ta ngưỡng mộ, tôn thờ. Các bậc vua chúa xưa kia mượn rồng để nói về mình (long thể, long ngai, long sàng, long bào, long kiếm, long môn, bệ rồng...). Không ai gặp được rồng nhưng hình ảnh nó thì ai cũng biết. Bởi nó gắn liền với nguồn gốc dân tộc: Con Rồng cháu Tiên, với truyền thống văn hóa dân tộc hơn 4.000 năm, với nền văn minh sông nước.

Nhờ dòng Cửu Long mà hơn 200 năm trước, Nguyễn Ánh trong những ngày bôn tẩu đã cùng đoàn tùy tùng đến Nam Bộ - Đồng Tháp, để lại những dấu ấn khó phai mờ bởi một số địa danh rồng cho đến ngày nay. Năm Đinh Mùi (1787), Nguyễn Ánh đem quân đóng tại Hồi Oa (Nước Xoáy) thuộc làng Tân Long, cho đắp thành làm đồn trú rồi đổi tên làng thành Long Hưng. Những vùng phụ cận, Nguyễn Ánh có đặt chân đến được cải sửa có chữ long như: Long Hậu, Long Thắng (huyện Lai Vung). Xuôi dòng Tiền Giang, Nguyễn Ánh đến đuôi cồn của làng Tịnh Thới (thuộc ấp Tịnh Hưng bây giờ) rồi xa giá đến làng Tân Tịch và dừng lại ở ngã ba sông, lại đặt tên cho vùng này là Long Xa. Sau đó ông cho thuyền quay trở lại đuôi cồn Tịnh Thới và đặt cho nơi này là Long Hồi. Sau khi lên ngôi, Nguyễn Ánh lấy niên hiệu là Gia Long, thần dân ở làng Tân Tịch và Tịnh Thới còn đặt thêm địa danh Tân Long và Tịnh Long cho làng mình.

Làng Hòa An, khu vực rạch Cái Tôm có ngôi chùa ban đầu gọi là Miễu Trời Sanh, sau đặt là Hòa Long Tự. Tại đây Cụ Phó Bảng Nguyễn Sinh Sắc (thân sinh của Bác Hồ) đã sống những ngày cuối đời, rồi mất và được an táng cạnh chùa thuộc ấp Hòa Long.

Đồng Tháp có nhiều sông rạch đổ ra dòng Cửu Long nặng phù sa, bồi đắp nên nhiều cồn, bãi: Long Sơn, Long Ẩn, Long Phương... hình thành nên những làng xã trù phú, hiền hòa như Long Khánh, Long Thuận, gọi chung là cù lao Long Phú Thuận (do có xã Phú Thuận - tất cả thuộc huyện Hồng Ngự).

Đã bao đời cha truyền con nối, bám đất giữ làng, nhiều khu dân cư dọc hai bên sông lớn nhỏ là những nhánh của dòng Cửu Long, với những địa danh quen thuộc mà ẩn trong cái vỏ ngôn ngữ ấy là những ước mơ, khát vọng chân - thiện - mỹ như: Xã Phú Thành (huyện Tam Nông) có ấp Phú Long A, Long An A. Vùng Kiến Văn (cũ) có chợ Long Hiệp (nay thuộc xã Mỹ Long - huyện Cao Lãnh). Huyện Thanh Bình  có xã Tân Long, huyện Châu Thành có xã Phú Long. Thị xã Sa Đéc có làng bột Tân Phú Đông với ấp Phú Long giàu có. Phật tử Sa Đéc còn có ngôi chùa Long An (gần Trường Chính trị Tỉnh).

Dân gian thường bảo chợ búa, hàm chứa những điều dữ và không thật. Người Đồng Tháp muốn chợ phải thực sự yên vui và giàu có nên đặt là chợ Hòa Long (huyện Lai Vung), chợ An Long (huyện Tam Nông)...

Đồng Tháp vốn duyên nợ với rồng nên nhiều lần được gắn với long: Long Châu Sa (1951-1954), Long Châu Tiền (1974-1975).

Nói đến miền Nam là nói đến đồng bằng sông Cửu Long, với 9 nhánh sông Rồng đổ ra biển. Trên mảnh đất màu mỡ, trù phú này, không ít địa danh rồng đã đi vào lịch sử. Long Xuyên  có cù lao Ông Hổ - quê hương Bác Tôn, thành phố trẻ này có phường Mỹ Long mà cách đó hơn 50 cây số là thị xã Châu Đốc với phường Châu Long. Rồi huyện Chợ Mới của An Giang có xã Long Giang, Long Điền. Hạ lưu sông Hậu của dòng Cửu Long là thành phố Cần Thơ với những đại danh Long Tuyền, Long Mỹ, Đức Long. Qua Sóc Trăng có Long Phú... Trở về với sông Tiền, kéo dài từ Hồng Ngự (Đồng Tháp) xuống đến địa phận Vĩnh Long có huyện Long Hồ. Tỉnh Trà Vinh (được tách từ tỉnh Cửu Long cũ) có huyện Càng Long, gặp những nông dân chất phác của Long Toàn, Long Phi... Ở cạnh Mỹ Tho (thuộc tỉnh Tiền Giang) có cù lao Rồng (Cồn Long). Giáp với tỉnh này là Long An mà tận huyện Vĩnh Hưng xa xôi có vùng đất mang tên Long Khốt. Xuống Hà Tiên, chót cùng của tổ quốc có núi Dương Long, nằm trong hệ thống núi đá vôi với nhiều cảnh đẹp...

Rồng còn là biểu tượng của thủ đô nước ta với tên Thăng Long (rồng bay). Theo lịch sử: Lý Công Uẩn khi lên ngôi vua đã dời đô từ Hoa Lư ra Đại La, trong ngày lấy niên hiệu Thuận Thiên thì có rồng bay lên trời nên đổi tên Đại La ra thành Thăng Long (1010) - tức Hà Nội ngày nay. Từ đó, nhân dân ta đã lấy rồng đặt tên cho nhiều địa danh trong cả nước. Cạnh Hà Nội có Long Biên (ngay trong nội ô Hà Nội bây giờ có phố Hàm Long); trong Vịnh Hạ Long có đảo Bái Tử Long, đảo Phù Long, đảo Bạch Long Vĩ. Thanh Hóa có núi Hàm Rồng, nơi hạ hàng trăm máy bay Mỹ. Khu nghỉ mát Đồ Sơn (Hải Phòng) có núi Cửu Long và đảo Long Châu. Lên mạn Tiên Yên có núi Long Tu - nơi có nhiều cỏ rồng sống lâu năm để làm thuốc. Núi đất dài và lâu đời nhất nước ta là Long Đọi (Hà Nam) do đọc chệch của Long Đội (Gò Rồng) mà ra. Ở Nam Định có địa danh Bình Long, Ninh Bình có Hoàng Long. Sông Đà khi chảy qua núi Long Môn có cửa đá chắn ngang, chia nước làm 3 dòng đổ xuống thành thác hùng vĩ.

Ở miền Trung nước ta có nhiều núi Long như: Long Tường, Long Mã Phụ Đồ (Hà Tĩnh); Thanh Long, Long Tị, Phúc Long (Quảng Bình); núi Rồng, núi Kim Long (có chợ Kim Long) ở Huế; núi Lạc Long, Long Phượng, Long Cốt, Xương Rồng (Quảng Ngãi); núi Hàm Long (Bình Định)...

Địa danh rồng cũng được ưu ái dài theo mảnh đất miền Trung gian khó: chợ Long Tử, Minh Long (Quảng Ngãi); chợ Long Hương (Bình Định), Sơn Long (Phú Yên); chợ Long Lâm, Hải Long (Bình Thuận)...

Trước 1975, bộ đội ta nhiều lần tập kích vào căn cứ quân sự Long Bình (Thủ Đức), gây cho địch nhiều thiệt hại. Rồi chiến thắng mùa hè 1972 ở Bình Long - An Lộc, Phước Long (Bình Phước). Ở Đồng Nai có trường sĩ quan lục quân Long Thành, gần đó có núi Long Ẩn. Thương bệnh binh được đi an dưỡng ở Long Đất, cạnh Long Hải (thuộc Bà Rịa - Vũng Tàu). Về Tây Ninh tham quan tòa thánh đạo Cao Đài, đi chợ Long Hoa mua sắm, biết thêm xã Long Thành...

Cùng với nội dung nguồn gốc dân tộc, rồng là biểu tượng sức mạnh cao cả mang tính chinh phục thiên nhiên. Ở nhiều địa phương khác nhau, gắn với điều kiện lịch sử cụ thể, với địa lý, nhân văn… phản ảnh hiện thực hào hùng mà có vô số địa danh rồng. Nếu có dịp đi du lịch, bạn chỉ cần chú ý một chút sẽ phát hiện thêm nhiều địa danh rồng thú vị khác.

 
     
  Nguyễn Nhất Thống ( Hội VHNT Đồng Tháp)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật




















  • Tiếng rao đêm (23/03/2020)

  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |