Thứ Tư, ngày 21 tháng 11 năm 2018        
     
 
   Tác phẩm
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  20/09/2016  
  VĂN HÓA BÀN PHÍM VÀ NHỮNG MẶT TRÁI  
  Văn hóa bàn phím đang là một thành tố chủ chốt của văn hóa giao tiếp thời công nghệ thông tin bùng nổ. Những mặt trái của văn hóa bàn phím nêu trên, nếu không có sự chấn chỉnh và tự chấn chỉnh kịp thời từ nhiều phía, chắc chắn sẽ ảnh hưởng không nhỏ và tác động tiêu cực đến hoạt động xã hội nói chung, đời sống tinh thần của mỗi cá nhân nói riêng.  
 
 


ANH HUNG.jpg
Ảnh minh họa (từ Internet)


VĂN HÓA BÀN PHÍM  VÀ NHỮNG MẶT TRÁI

 

TAO ĐÀN

 

Văn hóa bàn phím là cách nói bóng bẩy, theo phương thức tu từ hoán dụ của tiếng Việt, để chỉ phạm trù văn hóa mạng internet nói chung, nhất là mạng xã hội, nơi người ta giao tiếp với nhau bằng cách gõ bàn phím trên máy vi tính, máy tính bảng hay điện thoại smartphone... cho ra những thông tin như giao tiếp nói hay giao tiếp đọc từ sản phẩm in ấn. Văn hóa bàn phím tồn tại song hành với các loại văn hóa giao tiếp khác và có tác động không nhỏ vào hoạt động văn hóa nói chung của xã hội trong thời hiện đại.

Là một bước tiến của công nghệ với nhiều tác động tích cực đến cuộc sống, song văn hóa bàn phím lại ẩn chứa trong đó không ít mặt trái với những hệ lụy tiêu cực, phản văn hóa không thể không nhìn thấy, nhất là trong bối cảnh mạng xã hội với những facebook, twitter... thịnh hành như hiện nay.

Điều đễ thấy đầu tiên, đó là vấn nạn ném đá hội đồng. Cái xấu nhất của vấn nạn này, xét dưới góc độ hành vi văn hóa là thói a dua, thói hùa theo của số đông trước một sự kiện ít nhiều gây bức xúc mang tính đơn lẻ và cực đoan nào đó. A dua, hùa theo là hành vi làm lấy được, nói lấy được, khi chưa hiểu rõ nguồn cơn, căn cớ sự việc một cách rành rẽ. Chỉ biết ném đá hoặc cho vui tay, hoặc cho đã cơn tức giận nhất thời mà không hề chịu trách nhiệm gì về hậu quả của hành vi đó. Các kiểu tự tử của những nữ sinh trung học gần đây ở Đà Nẵng, Hà Nội, Đồng Nai... do không chịu nổi áp lực bởi ném đá hội đồng một cách vô cớ và tai hại trên mạng đã nói lên sự ác độc khủng khiếp của hành vi này. Những khuyết điểm trong hoạt động điều hành xã hội ở nơi này nơi kia trong một đất nước đang phát triển trên mọi phương diện là điều không thể tránh khỏi. Nhưng mang những khuyết điểm đó lên mạng rồi ném đá hội đồng cho hả giận một cách không thương tiếc với nhiều suy diễn áp đặt, chụp mũ và cả phá phách như kiểu vụ chặt cây xanh ở Hà Nội hay vụ giàn khoan Hải Dương 981 của Trung Quốc... là điều chẳng nên chút nào. Đầu năm 2016, cư dân mạng lại được dịp xôn xao về những vụ ném đá hội đồng đối với một số nhân vật trong giới văn nghệ sĩ như Hồ Ngọc Hà, Minh Béo... trong khi chưa nắm rõ tường tận thông tin của sự kiện gắn với họ. Những cơn sốt ảo ném đá hội đồng trên mạng là lối để con người bước lùi ra mặt sau của lòng nhân ái, đức vị tha và ánh sáng của cái đẹp bằng hành trang của thói cả vú lấp miệng em, hàm hồ, thậm chí dã man. Có thể nói, ném đá hội đồng trên mạng xã hội là một lối hành xử không đẹp, thiếu văn hóa (*), bộc lộ phần nào bản năng ác và thói vô trách nhiệm của con người.

Thứ hai là hành vi phát tán thông tin một cách bừa bãi, kể cả thông tin cá nhân và thông tin cộng đồng. Chưa bao giờ người ta dễ dàng đọc được những góc khuất riêng tư với những hành xử không giống ai và thứ ngôn ngữ giao tiếp trâng tráo, ngô nghê, dung tục, hết sức phản văn hóa xuất hiện nhan nhản trên mạng xã hội như bây giờ. Với không ít người, nhất là những người trẻ, dường như mạng xã hội là phòng riêng của họ, muốn chường bất cứ thứ gì ra cũng được, bất chấp thứ đó có phù hợp với chuẩn văn hóa, chuẩn đạo lí của số đông hay không. Cái gọi là chia sẻ và bình luận thông tin trên mạng xã hội đã bị lạm dụng một cách bừa bãi, thiếu kiểm soát, cốt thỏa mãn ý tưởng bệnh hoạn của số ít cá nhân. Điều đáng buồn và đáng sợ là vấn nạn này bỗng hoành hành như một đại dịch. Lớp trẻ ùa nhau lên mạng với bất cứ thứ ngôn ngữ rác rưởi nào vớ được và tôn xưng nhau như những yêng hùng! Một mặt khác của vấn nạn này, đó là nhiều người mang những thông tin của tổ chức, cơ quan, đoàn thể lên mạng không phải nhằm giải quyết công việc chung mà chủ yếu là vì lợi ích hay thú vui rẻ tiền cá nhân. Việc buôn dưa lê trên mạng từ những thông tin mang tính cộng đồng cũng là một hành vi rất thiếu văn hóa. Ngạn ngữ phương Tây có câu: Cần uốn lưỡi bảy lần trước khi nói. Vả chăng, cần có một ngạn ngữ mới - ngạn ngữ thời công nghệ thông tin, rằng: Cần biết run tay bảy lần trước khi gõ bàn phím? Không phải vô cớ mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành qui định (sẽ có hiệu lực từ tháng 5/2016) cấm sinh viên bình luận, chia sẻ những thông tin mang tính dung tực, bạo lực trên mạng. Đây là một trong những phản ứng tích cực, kịp thời nhưng chỉ mang tính chữa cháy của những nhà quản lí. Ai cũng thấy, đây là một lệnh cấm trên mây, thiếu thực tế và hiệu quả của nó rất khó cân đong đo đếm.

Thứ ba là hành vi lợi dụng mạng xã hội để công kích, mạt sát, bôi nhọ, chửi rủa cá nhân hay tổ chức nào đó một cách vô tội vạ. Chưa nói đến một số trang web cá nhân và tập thể có hành vi phạm tội chống đối nhà nước vả chế độ đã và đang bị khởi tố hình sự mà phạm trù phản văn hóa, vô văn hóa dường như đã quá tải. Chỉ nói đến thứ ngôn ngữ mạng xã hội từ những post (bài đăng), comment (lời bình luận).. cũng đã thấy đây là một không gian tự do thái quá để người ta có thể tung ra không e dè và ngồn ngộn thứ ngôn ngữ chợ búa hay ngôn ngữ chém giết hết sức thô bỉ và man rợ. Không ít người, gần như tức ai, giận ai, không hợp với ai, lập tức lấy mạng xã hội để xả một cách không thương tiếc bằng hàng loạt từ ngữ xấu xa nhất có thể. Cần phân định rạch ròi các khái niệm: góp ýcông kích; phê bìnhmạt sát; phản biệnchống đối... Từ khí quyển văn hóa, người ta có thể lên mạng với những góp ý, phê bình, phản biện..., dẫu rất thẳng thắn, trung thực nhưng người tiếp nhận vẫn thấy thanh thản, bình tâm. Ở chiều người lại, từ góc đứng thiếu văn hóa, người ta lên mạng với những công kích, mạt sát, chống đối..., khiến không khí giao tiếp, đối thoại không còn bình đẳng mà chỉ thấy sự cực đoan, phủ đầu và bóng dáng cái ác lẩn quất gần xa.

Văn hóa bàn phím đang là một thành tố chủ chốt của văn hóa giao tiếp thời công nghệ thông tin bùng nổ. Những mặt trái của văn hóa bàn phím nêu trên, nếu không có sự chấn chỉnh và tự chấn chỉnh kịp thời từ nhiều phía, chắc chắn sẽ ảnh hưởng không nhỏ và tác động tiêu cực đến hoạt động xã hội nói chung, đời sống tinh thần của mỗi cá nhân nói riêng. Giáo dục thế hệ trẻ từ nhà trường, gia đình và xã hội về đạo đức, tư cách công dân nói chung và về văn hóa ứng xử, văn hóa giao tiếp nói riêng, quả là một công cuộc vô cùng bức thiết, quan trọng và thường xuyên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Đừng thờ ơ và xem nhẹ sự xuống cấp của văn hóa bàn phím. Hãy vào cuộc khi còn chưa quá muộn, hầu vãn hồi một văn hóa bàn phím đúng nghĩa của nó.

 

T.Đ

 

_________________

(*) Văn hóa được hiểu một cách khái quát là cái đẹp, cái hay, cái tốt đã được đúc rút, tích lũy để trở thành khuôn mẫu, chuẩn mực, hướng mọi người trong cộng đồng, trong xã hội phải noi theo. 

 
     
  Tao Đàn ( Hội Liên hiệp VHNT Đồng Tháp)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật



  • TRANG THƠ VNĐT (16/11/2018)




  • SỐNG VỚI ĐAM MÊ (16/11/2018)









  • TRANG THƠ VNĐT (24/10/2018)





  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |