Chủ Nhật, ngày 22 tháng 7 năm 2018        
     
 
   Tác phẩm
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  24/07/2017  
  NHẠC LỄ TRONG LỄ CÚNG SÓC VỌNG  
  Theo truyền thống, nhạc của đạo Cao Đài thường sử dụng vào hai nghi thức cúng là đại lễtiểu lễ, còn các lễ cúng tứ thời thì chỉ dùng đàn cò và Đồng Nhi đọc kinh. Các bản nhạc thường sử dụng cho đại lễ nếu tại Tòa Thánh Tây Ninh gồm bảy bài (Xàng Xê, Ngũ Đối Thượng, Ngũ Đối Hạ, Long Đăng, Long Ngâm, Vạn Giá, Tiểu Khúc), còn tại các thánh thất (địa phương) thì sử dụng ba bài (Ngũ Đối Hạ, Long Đăng, Tiểu Khúc).  
 
 

ivivu-tour-cao-dai-cu-chi-1n-toathanhtn.jpg


NHẠC LỄ TRONG LỄ CÚNG SÓC VỌNG

(Trích “ Nghi lễ và nhạc lễ trong Lễ cúng Sóc vọng thuộc họ Đạo Cao Đài

tại Thành phố Cao Lãnh, Tỉnh Đồng Tháp” (*))

 

TRẦN VĂN THÀNH

 

Nhạc lễ Cao Đài có nguồn gốc xuất xứ từ âm nhạc cung đình Huế, được ba vị là Đức Hộ Pháp (Phạm Công Tắc), Đức Thượng Phẩm (Cao Huỳnh Cư) và Đức Trường Sanh (Cao Hoài Sang) về đây phổ biến nhạc đạo, trong đó có ông Đức Trường Sanh là người chịu trách nhiệm chính. Theo truyền thống, nhạc của đạo Cao Đài thường sử dụng vào hai nghi thức cúng là đại lễtiểu lễ, còn các lễ cúng tứ thời thì chỉ dùng đàn cò và Đồng Nhi đọc kinh. Các bản nhạc thường sử dụng cho đại lễ nếu tại Tòa Thánh Tây Ninh gồm bảy bài (Xàng Xê, Ngũ Đối Thượng, Ngũ Đối Hạ, Long Đăng, Long Ngâm, Vạn Giá, Tiểu Khúc), còn tại các thánh thất (địa phương) thì sử dụng ba bài (Ngũ Đối Hạ, Long Đăng, Tiểu Khúc). Những bài này chỉ sử dụng trong phần Nhạc tấu quân thiên (vào đầu lễ cúng). Ngoài ra, khi dâng các tuần lễ tiếp theo, kết hợp với Đồng Nhi đọc kinh thì ban nhạc thực hiện gồm các bài: Nam Ai hai lần; Nam Xuân bốn lần, Đảo Ngũ Cung ba lần và cuối cùng là Trống Xuân.

1. Khí nhạc:

Ban nhạc trong Thánh thất Cao Lãnh hiện nay khoảng 30 người thay đổi nhau bao gồm: cai nhạc, bếp nhạc, nhạc sĩ, nhạc viên. Mỗi người đều sử dụng được ba đến bốn loại nhạc cụ khác nhau. Trong ban nhạc lễ này, cây đàn cò là chủ chốt và ai cũng biết sử dụng nó. Hệ thống khí nhạc phục vụ cho nhạc lễ được chia thành văn nhạcvõ nhạc.

Văn nhạc: đàn cò; đàn gáo; đàn t; đàn kìm; đàn đoạn; đàn tranh; đàn bầu; đàn tam; đàn guitar phím lõm; đàn sến; sáo; kèn mộc (kèn đại); kèn thau (kèn trung).

Võ nhạc: cặp trống chiến (1 cái ton bên trái, 1 cái tàng bên phải hay còn gọi là trống võ - ton, trống văn - tàng); đầu đường; bạt xà; tum; đẩu; bạt nhỏ; bồng; trống cơm; mõ (làm bằng sừng trâu); nhịp sanh.

2. Các bản nhạc được sử dụng trong lễ cúng:

Theo quy định của tôn giáo Cao Đài, nhạc lễ phục vụ cho đại lễ tại Tòa Thánh Tây Ninh thường sử dụng 7 bài, nhưng ở đại lễ tại các thánh thất chỉ sử dụng có 3 bài mà thôi. Các bản nhạc đều có ý nghĩa riêng của nó như: bài Xàng Xê khi chưa có gì trên trời đất, xàng xê có nghĩa là sang qua, sớt lại để tạo lập càn khôn vũ trụ; bài Ngũ Đối Thượng là khí thanh, nhẹ bay lên; bài Ngũ Đối Hạ là khí trượt nặng xuống; bài Long Đăngdương - rồng bay lên trên trời; còn Long Ngâm thuộc về âm, là đi xuống; bài Tiểu Khúc là tạo hóa sinh ra có nhỏ, có lớn, có mập, có ốm; bài Vạn Giá là muôn loài vạn vật đều có tên.

Như đã nêu ở trên, trong lễ cúng Sóc vọng tại Thánh Thất Cao Lãnh thường sử dụng 3 bài Bắc vào đầu lễ như Ngũ Đối Hạ, Long Đăng, Tiểu Khúc, còn lúc các học trò lễ hành lễ thì sử dụng 4 bài Nam Ai, Nam Xuân, Đảo Ngũ Cung, Trống Xuân.

Cụ thể: Vào phần lễ xướng Nhạc tấu quân thiên, bộ trống chiến đánh bài Tiếp giá nghinh thiên gồm 4 lớp (lớp chài, lớp dựng, lớp cúng cơm, lớp lên) kéo dài khoảng 7 phút. Kết thúc trống, ban nhạc tiếp tục đàn ba bài: Ngũ Đối Hạ (39 câu), Long Đăng (40 câu), Tiểu Khúc (29 câu) và Đồng Nhi cầm song lang gõ nhịp kéo dài khoảng 8 phút. Lễ xướng Nghệ hương án tiền, nhạc đàn bài Hạ lấy từ bài Ngũ Đối Hạ phục vụ cho phần lễ dâng hương đi từ ngoại nghi vào nội nghi và kết thúc phần nhạc. Lễ tiếp tục xướng Thành kỉnh tụng niệm hương chú, ban nhạc đàn bài Nam Ai gồm 7 lớp, mỗi lớp có 8 câu và Đồng Nhi đọc kinh bài Niệm hương. Tuy nhiên, phần nhạc đàn dài hay ngắn còn phụ thuộc vào độ dài ngắn phần đọc kinh (hết khoảng 5 lớp)… Khi lễ tiếp tục xướng Thượng hương, nhạc đánh bài Trống thét, trống đổ ba hồi, học trò lễ đứng lên (bài trống này mục đích giữ nhịp cho học trò lễ dâng hương nhịp nhàng, nghiêm trang). Khi lễ đi từ nội nghi về tới ngoại nghi thì nhạc dứt bài Trống thét. Lễ tiếp tục xướng Cúc cung bái, nhạc đánh bài trống rập ban phục vụ cho các chức sắc, chức việc lạy 3 lạy và dứt nhạc. Lễ tiếp tục xướng Thành kỉnh tụng khai kinh chú, nhạc vào đàn bài Nam Ai dài khoảng 6 lớp cho đến khi Đồng Nhi đọc kết thúc bài Khai kinh là dứt nhạc. Lễ tiếp tục xướng Thành kỉnh tụng Ngọc Hoàng kinh, nhạc vào đàn bài Nam Xuân hết khoảng 9 lớp (mặc dù bài Nam Xuân chỉ có 7 lớp). Lễ xướng Cúc cung bái, nhạc đánh bài Rập ban để phục vụ cho chức sắc, chức việc và các tín đồ lạy ba lạy. Bài Nam Xuân này sẽ tiếp tục tấu lên phục vụ cho 3 tuần lễ khi đọc 3 bài kinh tiếp theo (Thích giáo, Tiên giáo, Nho giáo). Đến các tuần dâng hoa, quả, rượu, trà, ban nhạc đàn bài Đảo Ngũ Cung có cả trống chầu phục vụ cho học trò lễ đăng điện (mỗi tuần đều thực hiện đầy đủ các nghi thức bái lạy như ở phần lễ đã nêu). Đến lễ dâng sớ, ban nhạc đàn bài Hạ (dài khoảng 30 câu) phục vụ cho đội học trò lễ đi từ ngoại nghi vào nội nghi. Sau đó đổ ba hồi trống cho lễ Quỳ nguyện sớ, nhạc dứt bài Hạ, nhạc gài bài Trống thét. Dứt nhạc, nghi lễ đọc bài sớ văn, nhạc điểm trống hết bài sớ văn. Khi đốt sớ văn, trống đánh bài Nghinh thiêng lớp chài và sang bài Trống thét, đổ ba hồi trống phục vụ cho học trò lễ đứng dậy và đi về ngoại nghi. Lúc này, nhạc dứt bài Trống thét và đánh bài Rập ban để phục vụ cho chức sắc, chức việc và tín đồ lạy 3 lạy 12 gật. Lễ tiếp tục xướng Thành tâm tụng ngũ nguyện, lúc này ban nhạc vào đàn bài Trống Xuân (1 lớp, 8 câu) phục vụ cho Đồng Nhi đọc kinh. Khi lễ tiếp tục xướng Cúc cung bái, ban nhạc đánh bài Rập ban để các tín đồ lạy ba lạy. Lễ xướng Bình thân, nhạc đàn bài Trống thét để phục vụ cho các tín đồ đứng dậy bước ra hai bên. Cuối cùng, lễ xướng Lễ thành, nhạc đổ ba hồi trống bao gồm cả Bạt xà, Đầu đường đánh theo. Xong ba hồi, tiếp tục nhạc đánh bài trống Tiền bần hậu phú sang bài Trống thét và dứt. Lễ cúng kết thúc.

 

T.V.T

_____________

(*) Tác phẩm tham dự Cuộc vận động viết tác phẩm LLPB lần thứ III - năm 2016 do Hội Liên hiệp VHNT Đồng Tháp tổ chức.
 
     
  Cộng tác viên ( Hội VHNT Đồng Tháp)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật



  • SÓNG (13/07/2018)


















  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |