Thứ Sáu, ngày 24 tháng 5 năm 2019        
     
 
   Tác phẩm
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  30/03/2011  
  Thơ Văn nghệ Đồng Tháp - 2010  
 

Một năm thơ Văn nghệ Đồng Tháp là một tuyển tập phong phú về thể loại, đa dạng về nội dung, góp phần khắc họa chân dung thơ nói riêng, văn học nói chung của một miền đất gian khó đang từng bước vươn lên trong công cuộc đổi mới.

Nhìn lại một năm thơ, mừng thành quả đạt được rất đáng ghi nhận, tự hào và hi vọng nhiều bài thơ hay lấp lánh xuất hiện trên trang thơ Văn nghệ Đồng Tháp năm 2011....

 
 
 

THƠ VĂN NGHỆ ĐỒNG THÁP - 2010

         TAO ĐÀN

24 số báo (số Sung-dong.jpgXuân Canh Dần gộp các số 1, 2, 3, 4; số ngày 20-10-2010 gộp các số 19, 20) với 180 bài thơ (trong đó có 39 bài thơ viết cho trang Văn nghệ học đường, 12 bài thơ thuộc mục Thơ Đường luật) là một con số khá ấn tượng của báo Văn nghệ Đồng Tháp năm 2010. Khoan nói về chất lượng, chỉ nhìn vào số lượng tác phẩm được đăng tải (bình quân hơn 7 bài thơ/số báo), ít nhiều thấy được sự chăm chút, nâng niu của tờ báo đối với nền thơ của tỉnh nhà trong năm qua.


Sự nâng niu, chăm chút đó thể hiện trước hết ở danh mục 96 tác giả đã có ít nhất 1 bài thơ được đăng, trong đó hơn 70% tác giả thuộc Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Tháp hoặc đang học tập, công tác tại Đồng Tháp. Một trang thơ trên báo văn nghệ phân bố theo tỉ lệ 7/3 cho tác phẩm của anh em tại địa phương và bè bạn khắp tỉnh, thành khác trong cả nước trước tình hình phát triển và giao lưu hiện nay của văn học nói chung và thơ ca nói riêng như vậy là hợp lí.

Trước hết, hãy trân trọng nói đến những bài thơ Đường luật, hầu hết được các thành viên Câu lạc bộ thơ Đường luật Thành phố Cao Lãnh viết ra. Do đặc trưng thi pháp và tính chủ đề của các số báo, những bài thơ Đường luật ở đây chủ yếu gắn với các đề tài mang tính hoành tráng như mùa xuân, Tổ quốc, quê hương, kỉ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội…

Viết về mùa xuân, nếu Nguyễn Thị Điệp say đắm trong mạch sống mênh mông, rộn ràng: Ngây ngất hương xuân tràn cõi thế; Bâng khuâng tình bút gửi nhân gian (Cảm xuân) thì Hoàng Hà suy tư, chiêm nghiệm giữa giao hòa của trời đất, con người: Học điều đạo đức vui lòng Bác; Làm việc nhân từ hợp ý dân (Chào Xuân Canh Dần). Cùng viết về sự kiện kỉ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội với tên bài thơ trùng nhau, chỉ đảo ví trí Thăng Long ngàn nămNgàn năm Thăng Long nhưng cách thể hiện ý tưởng lại một người một vẻ giữa Nguyễn Xuân Gương (từ xưa nghĩ về nay) và Xuân Mai (lấy nay ngẫm về xưa).

Với tôi, chùm thơ Đường luật về Thành phố Cao Lãnh (số 16, ngày 20-8-2010) là chùm thơ khá nhất, không chỉ về ý tứ, hình ảnh, ngôn từ… mà còn về chuẩn mực thi pháp (niêm, luật, vần, đối…). Cái duyên của chùm thơ này là cả 3 bài đều có đưa địa danh Đình Trung vào phần thực hoặc luận của bài luật Đường thất ngôn bát cú, nhưng mỗi bài một cách khá khơi gợi, qua đó thể hiện sức sống, sự vươn lên của một thành phố trẻ: Bến nước Đình Trung thay vóc dáng (Niềm vui - Minh Chiếu); Đình Trung sông nước khơi hoài vọng (Thành phố quê tôi - Nguyễn Xuân Gương); Đình Trung chiến tích Tây kiên phục (Cao Lãnh quê tôi - Hoài Thu).

Thơ trong trang Văn nghệ học đường là thơ của chính học sinh các cấp tại Đồng Tháp cộng với thơ của những tác giả trong và ngoài tỉnh (nhất là đội ngũ giáo viên) viết về/cho các em. Đề tài chủ yếu của mảng thơ này, đương nhiên là hình ảnh mái trường, tình thầy, tình bạn, kỉ niệm về một thời đi học… Nhìn chung, thơ viết cho đối tượng này là khó, nên không nhiều tác phẩm tạo ấn tượng sâu đậm đối với người đọc, tuy cũng có thể nhắc tới một số bài có tứ thơ hoặc hình ảnh khơi gợi như: Những đám mây bay ngoài cửa sổ (Nguyễn Loan); Con là thi sĩ trong lòng mẹChuyện về con đường (Đồng Dao)… (Giang Thanh);

Mặc dù chỉ chiếm một tỉ lệ không cao (6/33 tác giả) và chỉ tập trung ở vài trường, nhưng thơ của các em học sinh lại là những tác phẩm dễ đọc hơn cả. Có lẽ viết về những gì gắn bó với chính mình nên thơ các em hồn nhiên và cất cánh. Về tình thầy trò, ca ngợi thầy cô, những dòng mộc mạc sau đây là những dòng gan ruột nhất: Cọc cạch…cọc cạch; Đạp xe thầy tới trường; Dãi nắng và dầm sương; Trên chiếc xe đạp cũ; Là biển cả tình thương (Chiếc xe đạp của thầy - Ngô Ngọc Anh). Hình ảnh người thầy đẹp một cách bình dị nhưng lung linh: Trong bóng tối tĩnh lặng; Thầy là ngọn nến trắng; Sưởi ấm ước mơ con (Thầy và con - Trần Thị Yến Ngọc). Và kí ức về mái trường bao giờ cũng trẻ trung, tươi rói: Tôi lại về nơi đây; Cây bàng xưa trước ngõ; Đã già đi bao tuổi; Vẫn còn xòe bóng mát; Cho những giờ ra chơi (Kí ức - Mạnh Cường)…

Một năm với 129 bài thơ đã đăng, quả thật trang thơ trên Văn nghệ Đồng Tháp đã tạo nên một gương mặt phong phú, đa dạng. Hầu hết các cây bút sáng tác thơ của Đồng Tháp đều đã góp mặt ở đây, có tác giả đã được in tới 7 - 8 bài như Thai Sắc, Hữu Phước, Lê Minh Hùng… Ngoài ra, những cây bút quen thuộc trong cả nước, nhất là trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long cũng đã đều đặn góp tiếng thơ tại đây như Trịnh Bửu Hoài, Hồ Thanh Điền, Phạm Nguyên Thạch, Trương Công Thuốt, Trần Thế Vinh, Từ Kế Tường, Thái Hồng, Quân Tấn, Lâm Tẻn Cuôi, Bùi Văn Bồng, Hồng Bỉnh Hiếu, Tạ Văn Sĩ, Khaly Chàm…

Nổi bật về phương diện đề tài, ngoài mảng thơ mùa xuân nở rộ trong số báo Xuân Canh Dần và vài số kế tiếp cũng như những bài thơ viết về quê hương Đồng Tháp, đặc biệt là về Đồng Tháp Mười nhân kỉ niệm 30 năm khai thác nơi này, trang thơ Văn nghệ Đồng Tháp năm 2010 cho thấy rõ một khác biệt hay một chuyển biến nơi mảng thơ thế sự.

Về mùa xuân, như những năm trước, một mặt thơ tập trung thể hiện sự biến chuyển của thời gian và cảnh vật thiên nhiên trong sự cảm nhận tươi mới của tình người: Đón giao thừa miệt vườn; Chợt nghe ngoài song thưa; Chuối văn mình nở nhụy; Đón giao thừa khai hoa (Giao thừa miệt vườn - Nguyễn Chơn Thuần), mặt khác thơ đi vào đánh thức chiều sâu chiêm nghiệm của con người trong bước đi vĩnh hằng của vũ trụ mỗi khi chuyển mùa: Giao mùa nắng như không nắng; Phải gió lọc xanh trời mưa; Ai thả bềnh bồng áo trắng; Dáng bay bối rối bao giờ? (Tháng chạp - Thụy Linh Phương).

Đã có khoảng 40 bài thơ (30%) trực tiếp viết về quê hương Đồng Tháp, đậm đặc nhất là những chùm thơ về Thành phố Cao Lãnh, Thị xã Hồng Ngự hay chùm thơ về Đồng Tháp Mười nhân sự kiện kỉ niệm 30 năm khai thác vùng đất này. Đây là con số ấn tượng và đáng ghi nhận, bởi trong cái biển thơ mênh mông đề tài ấy, báo Văn nghệ Đồng Tháp đã có ý thức và quan tâm biên tập, đăng tải một số lượng tác phẩm khá lớn viết về địa phương mình như một sự trân trọng và tự hào sâu sắc. Điều đáng nói là, trong những bài thơ này, hầu hết các tác giả đã bớt đi lối miêu tả và ca ngợi trực diện như thường thấy trước đây mà chọn con đường đi sâu bộc lộ nét đẹp của quê hương qua thao tác chiêm nghiệm, liên tưởng, suy luận: Dáng đứng nông phu; Từng vạch nhịp; Nối đều khoảng cách; Giữ cho bản sonate Đồng Tháp Mười; Dạt dào muôn sau (Huyền khúc Đồng Tháp Mười - Thai Sắc) - Tôi lớn lên và đi qua biết bao cánh đồng bạt ngàn mưa nắng; Vẫn còn đó những phận người suốt đời phải bám vào phận lúa; Những phận người; Bám vào cổ tích; Lừng lững lớn lên (Nơi tôi lớn lên - Hữu Nhân) - Miệt cồn xanh rẫy bốn mùa; Cồn Cỏ thành một ca từ rất riêng; Bao nhiêu hạt cát sông Tiền; Tôn nền cho một kỉ nguyên đổi đời (Về Hồng Ngự nghe Lý mười thương - Khắc Chu)…

Tôi đặc biệt chú ý và thích thú khi đọc được khá nhiều bài theo cách gọi thời thượng là thơ thế sự nơi đây. Có khoảng 50% bài trên trang thơ báo Văn nghệ Đồng Tháp năm 2010 thuộc lĩnh vực này, theo cách chọn của tôi. Chưa nói tới số lượng, dù như vậy cũng đã thấy thơ ở đây tự nhiên và tự giác hòa vào mạch chung của thơ đương đại Việt Nam như một nhu cầu tất yếu; chỉ bàn tới cách tiếp cận một cách bản chất nhất hiện thực cuộc sống, tâm hồn, tâm linh, các mối quan hệ xã hội… và cái tôi cá nhân cũng như lối thể hiện cách tân, hấp dẫn, đủ thấy thơ thế sự ở đây có bước chuyển tích cực và biện chứng so với trước đây. Điều này, một mặt bộc lộ năng lực thi ca, trình độ cập nhật thi pháp và khả năng tự đổi mới của đội ngũ tác giả; mặt khác, thể hiện bản lĩnh nhanh nhạy và vững vàng của những người làm báo văn nghệ tại Đồng Tháp.

Hữu Phước đã có một tứ thơ không lạ nhưng khi phát triển ý thì để lại những dòng thơ khiến ta thảng thốt: Cuối đường trời sẽ mưa tuôn; Hòa vào nước mắt đời thường thế thôi; Rời xa xứ sở mặt trời; Vào miền bóng tối không lời tri âm (Chắt lòng). Chiêm nghiệm về sự tồn tại ngắn ngủi và mong manh của con người trên trái đất, Lê Minh Hùng nhắn nhủ: Đất chỉ một trái; Người chỉ một loài; Đất không rộng ra; Người ơi dừng lại (Đất và người). Luận về quí hồ tinh bất quí hồ đa, Minh Hoàng đã có lối trình bày bằng lục bát giản dị nhưng thấm đẫm nhân văn: Chỉ cần một ít ít thôi; Bớt đi một ít cái tôi với người; Một ít chữ, một ít lời; Giản đơn mà vẫn vẽ vời cõi mơ (Một ít)…

Nếu chọn một bài trong những bài thơ thế sự để bình đôi câu, tôi xin lấy Sự sống của Trần Kim Phương Thảo. Bài thơ ngũ ngôn được diễn đạt mộc mạc nhưng ý tưởng khá sâu sắc, có lẽ của một tác giả đang trên ghế nhà trường hoặc mới rời xa nơi đó chưa lâu. Sáu khổ thơ với lời đề từ Cho những người mẹ, viết về sự ra đời của một con người, được tác giả đặt cho cái tên mang tính biểu tượng là Sự sống. Một con người xuất hiện, quả thật như tác giả nói: Điều giản dị bình thường; Mà thiêng liêng đến lạ. Hạnh phúc lớn lao khiến những người chứng kiến: Mà sao cứ nghẹn lời; Rưng rưng nhìn…sự sống. Dường như vũ trụ cũng cảm nhận sự có mặt của một sinh linh trên cõi đời là rất đỗi thiêng liêng, khiến: Gió cũng phải lặng im; Mưa cũng thôi rào rạt. Hai dòng thơ thô ráp sau đây, không giống bất kì câu thơ nào xưa nay viết về lời ru con của mẹ, của bà mà sao lay động, khơi gợi mênh mang: Chỉ còn là tiếng hát; À ơi…cứ ngủ say. Điều đáng nói nhất là phần cuối bài thơ, sau khi diễn đạt: Sự sống này của ba; Sự sống này của mẹ, tác giả kết: Sự sống bay cao nhé; Sống ở giữa đất trời; Sống ở giữa cuộc đời; Sự sống là…thế giới. Một triết lí không mới nhưng được trình bày hồn nhiên, đặc khẩu ngữ lại tạo nên hiệu ứng lan tỏa, định vị rộng và sâu. Điều diệu kì của thơ chính là ở chỗ đó: đôi khi ngôn từ không trau chuốt chút nào lại chứa đựng trong nó chiều sâu thi ca đáng kinh ngạc.

Thơ trên Văn nghệ Đồng Tháp năm 2010 có nhiều bài đáng đọc khi khai thác đề tài giáo dục nhân kỉ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam, đề tài thủ đô nhân kỉ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, đề tài học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, đặc biệt là chùm thơ đăng tải những tác phẩm đạt giải cao trong cuộc vận động sáng tác theo chủ đề nói trên… Ngọc Điệp đã Nói cùng đồng nghiệp làm nghề dạy học về lí tưởng cao cả của mình một cách xúc động: Ngày đi qua còn đọng lại những nụ cười; Những ánh mắt long lanh đợi chờ giục giã; Và ta lại vững tay chèo băng qua sóng cả; Chở con thuyền Trăm Năm đỗ cặp bến Trồng Người. Lâng lâng trong Đêm thu nghe mùi hoa sữa, Đỗ Ký hướng về thủ đô ngàn năm tuổi trong sự bồi hồi: Còn dăm hôm…đủ ngàn năm; Hèn chi hoa cứ đằm đằm lối khuya. Xem phim Hương sen Bác Hồ, tác giả Thanh Dũng có một liên tưởng hay về phẩm chất giản dị của Người: Sau buổi xem phim mọi người bước ra; Mắt nhìn xuống hồ sen đua nở; Nhìn những búp sen bỗng nhiên gợi nhớ; Trước mi-crô Bác nói: Hỡi đồng bào

Cuối cùng, như một thao tác gút lại, xin nói đôi điều về phương diện nghệ thuật của thơ Văn nghệ Đồng ThápNam với những tìm tòi, đột phá về thi pháp đang âm thầm diễn ra, thơ ở đây, nhìn chung vẫn còn bước trên con đường cũ, tuy khá thênh thang nhưng rất đỗi quen thuộc. Dù vậy, trong chừng mực nhất định, tôi vẫn gặp được những dòng lục bát chỉn chu về vần luật kết hợp với lối diễn đạt và khai thác ý tứ khá mới mẻ kiểu: Nắng trong như cái lẽ thường; Giọt cà phê chậm bốn phương ào về (Cà phê thị thành - Nguyễn Hòa Hiệp) hay: Bước chân tất tả ngắn dài; Mồ hôi mẹ…cứ đọng hoài môi con (Chiều viếng mẹ - Bùi Kim Thành). Tôi vẫn gặp được những bài thơ tự do, trong đó cách thể hiện chủ đề và lối sử dụng chữ nghĩa đã có phần cách tân kiểu: Đêm rót vào anh; Đêm đầy sao và gió; Nơi hai ta giờ này lành lạnh ve ngânĐường về xa ngàn sau mênh mông; Giọt mưa rơi - đất trời vỡ nát; Lịch sử dồn trang; Để nguyên y bát; Người Thơ còn du - mộng Cõi Người Ta…(Không thấy - Lê Minh Chánh). Tôi cũng bắt gặp trong các bài thơ viết theo các thể thơ quen thuộc như ngũ ngôn, lục ngôn, thất ngôn… không ít những điểm xuyết của một tư duy thơ hiện đại kiểu: Khoác lên vai chiếc áo bạc màu; Ta vay thêm bao niềm thương nhớ (Tháp Mười - Nguyễn Giang San) hay: Con đến đâu cũng đang về với mẹ; Người mang đôi - dép - ngược đợi chờ con (Mẹ và đôi dép ngược - Phạm Thị Ngọc Bích)… năm 2010. Chưa thể vượt lên khỏi mặt bằng chung của thơ đương đại Việt (Nơi hai ta - Bùi Hữu Nghĩa) hay:

Giọng điệu chủ đạo của thơ Văn nghệ Đồng Tháp năm 2010 là khúc hát ngợi ca thành tựu kiến thiết, xây dựng quê hương, trong đó vẳng lên âm điệu sô lô của tấm lòng tha thiết với cuộc sống, với con người của cái tôi trong sáng mỗi nhà thơ. Không hề bắt gặp đâu đó trên trang thơ này giai điệu lạc lõng, trái khoáy, dù có thể do ý tưởng cách tân tạo ra như nhiều trang thơ khác hiện nay. Tôi không cho rằng vì thế mà thơ Văn nghệ Đồng Tháp nhàm chán, tẻ nhạt. Như đã nói ở trên, thơ hay chưa hẳn là do dụng công nghệ thuật mà còn do cái tâm, nơi phát xuất một hồn thơ đích thực.

Một năm thơ Văn nghệ Đồng Tháp là một tuyển tập phong phú về thể loại, đa dạng về nội dung, góp phần khắc họa chân dung thơ nói riêng, văn học nói chung của một miền đất gian khó đang từng bước vươn lên trong công cuộc đổi mới.

Nhìn lại một năm thơ, mừng thành quả đạt được rất đáng ghi nhận, tự hào và hi vọng nhiều bài thơ hay lấp lánh xuất hiện trên trang thơ Văn nghệ Đồng Tháp năm 2011.

 

T.Đ

  

 
     
  Tao Đàn ( Hội VHNT Đồng Tháp)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật










  • TẢN VĂN Má….. (24/04/2019)









  • thơ (05/04/2019)


  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |