Chủ Nhật, ngày 19 tháng 1 năm 2020        
     
 
   Điện ảnh
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  30/05/2011  
  Đạo diễn NSƯT Khương Mễ  
 

Tỉnh Đồng Tháp chúng ta vinh dự có hai tài năng lớn của điện ảnh Việt Nam và thế giới: Đạo diễn NSƯT Khương Mễ và NSND Lâm Tới. Đạo diễn Khương Mễ quê ở xã Long Thuận, huyện Hồng Ngự còn NSND Lâm Tới quê ở xã Mỹ Hội, huyện Cao Lãnh.

 
 
 

khuongme.jpg

Đạo diễn NSƯT Khương Mễ(1916-2004)

Đạo diễn Khương Mễ được xem là một huyền sử điện ảnh kháng chiến Nam bộ. Bằng tài năng và lòng say mê của một nghệ sĩ, trong kháng chiến khó khăn, gian khổ và thiếu thốn phương tiện nghiệp vụ, chỉ với chiếc máy quay 16mm cũ kỹ, ông đã sử dụng chiếc tam bản có mui làm buồng tối, chế tạo thành công máy in phim tại chỗ, cùng với đồng nghiệp tạo ra những thước phim hoàn toàn thủ công giữa bưng biền Đồng Tháp Mười, cái nôi kháng chiến Nam bộ, như phim tài liệu Trận Mộc Hoá năm 1948… Ông còn là người được xem là đầu tiên của điện ảnh Việt Nam và thành phố Hồ Chí Minh: Trận Mộc Hoá năm 1948 là phim tài liệu đầu tiên của Việt Nam, quay phim chính bộ phim Vợ chồng A Phủ là một trong ba bộ phim truyện đầu tiên của cả nước, đạo diễn bộ phim Cô Nhiếp là  là phim truyện dài đầu tiên của thành phố Hồ Chí Minh.

Với cuộc trưng bày hiện vật: Máy quay phim 16mm cũ kỹ, 6 mô hình thiết bị in tráng phim tự chế, bàn dán, bộ ảnh đen trắng…cùng với những thước phim ra  đời ở bưng biền Đồng Tháp Mười, ông đã làm cho cả thế giới ngạc nhiên và khâm phục qua những bộ phim có giá trị, để cả thế giới biết đến cuộc kháng chiến của nhân dân ta chống quân xâm lược. Chính những hiện vật tự chế đó cùng những thước phim ra đời tạo nên tác phẩm “Làm phim ở bưng biền ngày ấy” được dự liên hoan phim quốc tế Amiens tại Pháp năm 1997, ông được giải thưởng đặc biệt, được tôn vinh như một nghệ sĩ tài năng của thế giới và được làm công dân danh dự của thành phố Amiens nước Pháp.

Đạo diễn Khương Mễ sinh ngày 15 tháng 07 năm 1916.Thời trẻ ông say mê, gắn bó với nghề nhiếp ảnh ở Sài Gòn và âm thầm hoạt động nhiếp ảnh cách mạng. Năm 1947, tổ nhiếp ảnh-điện ảnhtrực thuộc Ban tuyên truyền Phòng chính trị Khu 8 được thành lập, ông và các đồng nghiệp nhiếp từ các đơn vị vào bổ sung tạo ra huyền thoại điện ảnh Nam bộ kháng chiến. Năm 1948, 1949, 1950, ông chính thức cầm máy quay phim và làm đạo diễn phim Trận La Bang đạt giải Bông sen bạc tại Liên hoan phim Việt Nam lần II, năm 1973; dựng phim Binh công xưởng Khu 8; thực hiện các phim chiến dịch Cầu Kè; Chiến dịch Trà Vinh; Lễ xuất quân Trung đoàn 115.

Năm 1952, biên kịch và đạo diễn phim Hết đời đế quốc. Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, công tác tại hãng phim truyện Việt Nam, là người quay phim chính các bộ phim: Vợ chồng A Phủ, Hai người lính, Khói trắng, Lửa rừng và phim tài liệu Nguyễn Thái Bình. Giải phóng miền Nam 30 tháng 04 năm 1975, ông về thành phố Hồ Chí Minh công tác và làm đạo diễn các phim: Bên lề ngày 30-04, Cô Nhiếp (Đạt giải Bông sen bạc Liên hoan phim Việt Nam lần IV năm 1977), Chiều sâu lòng đất, Lục Vân Tiên.

Vào tuổi 82, ông bắt tay vào làm bộ phim tài liệu mới nói về trẻ em khuyết tật, chiến tranh chất độc màu da cam của Mỹ tại Việt Nam.

Ông mất lúc 12 giờ, ngày 18 tháng 06 năm 2004, tại thành phố Hồ Chí Minh.

Những năm cuối đởi của NSND Lâm Tới, lúc ông lâm trọng bệnh, tôi có được đến thăm ông một lần tại nhà riêng. Còn đạo diễn Khương Mễ, mặc dù đã được biết ông rất nhiều qua các phương tiện thông tin đại chúng nhưng tôi chưa một lần được gặp và chưa biết ông là người gốc Đồng Tháp.

Ngày 26 tháng 06 năm 2004, sau ba ngày đạo diễn Khương Mễ được an táng tại quê nhà. Theo gợi ý của chú Nguyễn Đắc Hiền nguyên Phó Bí thư thường trục Tỉnh uỷ Đồng Tháp, chúng tôi đã đến viếng mộ ông tại xã Long Thuận, huyện Hồng Ngư.

Con đò đưa rước khách qua sông Tiền đến bờ cù lao chạy trên sóng nước bạc và gió, báo hiệu mùa nước đổ sắp về. Cù lao Long Thuận xanh biếc một màu xanh của lúa và rẫy; những con đường đất, đường nhựa nối liên, thông thương được bằng xe bốn bánh đến tận nhà ông. Tại đây, chúng tôi xúc động được ngắm nhìn ngôi nhà lợp ngói chữ đinh, kiểu nhà nông thôn truyền thống ở vùng sông nước đầu nguồn đã có tuổi hơn bảy mươi năm, mảnh đất nơi ông đã sinh ra và lớn lên, rồi đi kháng chiến; hoà bình lại tiếp tục cống hiến hết sức mình cho sự nghiệp điện ảnh và ra đi vào cõi vĩnh hằng, lại trở về với đất mẹ quê hương. Càng trân trọng hơn, khi nhìn thấy nề nếp của dòng họ Khương với khu mộ dòng tộc được quy tập từng thế hệ cùng yên nghỉ, quây quần bên nhau như lúc còn sống, dưới bóng mát những tàng cây ô môi, gòn, những bụi tre gai…đã trở thành cổ thụ.

Cảm ơn cuộc viếng thăm này! Nhờ đó, tôi được biết, được hiểu thêm về cuộc đời và sự nghiệp của đạo diễn NSƯT Khương Mễ một con người, một tài năng lớn của quê hương Đồng Tháp, của Việt Nam và của thế giới.

Tháng 06 năm 2004

 
     
  Minh Hà ( VNĐT)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật

  • LỜI PHÊ (09/12/2019)




















  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |