Thứ Tư, ngày 14 tháng 11 năm 2018        
     
 
   Hồi ký
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  15/10/2018  
  Đổi đời (tiếp theo) Hồi ký của Bí thư Tỉnh ủy Trần Anh Điền Trọng Quí (thể hiện)  
  Bữa sau, khi chúng tôi tới được chỗ đóng quân, ở chưa được bao lâu thì pháo địch từ bốn hướng Vĩnh Thạnh, Sa Đéc, Cao Lãnh, Cồn Trọi bắn chụm vào một trận tơi bời. Trong bốn cây pháo, cây ở Vĩnh Thạnh bắn xuống dai như đỉa đói. May là ta không bị thiệt hại nhiều. Mấy đồng chí lãnh đạo của huyện này gặp tôi, rất ngạc nhiên: “Trời ơi, ông qua hồi nào mà tụi này không hay biết gì hết!”.  
 
 



Qua sông, bộ đội ta tổ chức đánh mở rộng ra nhiều địa bàn, lấn dần lên Lai Vung, Lấp Vò. Ban Chỉ huy tiền phương cũng theo đó dời hết chỗ này sang chỗ khác. Địch phải lo đối phó ta nên tình hình chỗ ở của chúng tôi cũng tương đối êm. Vậy chớ cũng có lần địch đi càn tới gần sát chỗ tôi ở mà không hay, may có mấy đồng chí ở tiểu đội trinh liên kịp phát hiện dẫn tôi chạy, vừa điện cho Ban Chỉ huy kêu cánh Tiểu đoàn về chặn đánh chúng để giải nguy.

Vào mùa khô 1975, ở phía Nam sông Tiền, địch không thể bố trí quân chủ lực. Quân bảo an có 8 tiểu đoàn thì 5 tiểu đoàn đưa ra ngoài tỉnh hoạt động, 3 tiểu đoàn còn lại: đóng tại hậu cứ thị xã Sa Đéc 1 tiểu đoàn, đóng tại Xẻo Mát (Hòa Tân, Châu Thành), 1 tiểu đoàn và đóng chốt tại Long Hưng (Lấp Vò) 1 tiểu đoàn. Ngoài ra ở Tân Dương huyện Lai Vung có hậu cứ Tiểu đoàn bảo an 405, ở Bình Thành huyện Lấp Vò có hậu cứ Tiểu đoàn bảo an 441. 20 đại đội bảo an độc lập đóng đồn cùng với dân vệ theo trục giao thông thủy bộ. Phòng vệ dân sự xung kích ở các tua gác, trụ sở tề xã, ấp hoặc đóng dã ngoại. Một ít toán phòng vệ dân sự tuần tra canh gác phân chi khu, chi cảnh sát. Bọn tề xã ấp và cán bộ bình định ban ngày làm việc theo công sở, tối phân tán rải rác nhà dân. Chúng kềm dân theo kiểu hành chính, cảnh sát, có chân rết là phòng vệ dân sự và bọn cảnh sát ngầm. Lực lượng địch tuy đông, hình thành thế liên hoàn chi viện cho nhau và có hệ thống công sự vững chắc nhưng bị dàn mỏng, căng kéo, nhất là quân bảo an bị lún chân chiếm đóng nên giảm dần cơ động, quân số giảm mạnh. Dân vệ và phòng vệ dân sự hầu hết người tại chỗ do đó dễ bị tan rã khi quần chúng tấn công binh vận.

Cuối tháng 2 đến khoảng giữa tháng 3 năm 1975, tại vùng trọng điểm tỉnh ở các huyện phía Nam, ngày 11 và 13-3-1975 đại đội 3 Tiểu đoàn 502A cùng địa phương quân Lấp Vò tấn công phân chi khu Tân Dương. Cùng ngày bộ đội tỉnh và du kích đánh thiệt hại, bức rút khu nông trại Phú Yên và Rau Cần xã Phú Long (Châu Thành), bộ đội Châu Thành bức rút đồn Hang Mai xã An Nhơn. Ngoài ra trong 6 ngày đầu cao điểm, bộ đội tỉnh phục kích đánh thiệt hại nặng Tiểu đoàn 441 bảo an tại xã Mỹ An Hưng, Tiểu đoàn 1 tỉnh Vĩnh Long cùng bộ đội Châu Thành và du kích các xã tấn công bao vây bức rút hàng chục đồn bót khác, giải tán 1 toán phòng vệ dân sự, 1 toán phòng vệ dân sự khởi nghĩa diệt chủ ấp mang ra 19 súng, pháo kích kềm chế chi khu Đức Tôn (Châu Thành) và phân chi khu Long Hưng (Lấp Vò). Đặc biệt ngày 12 và 13-3 trên 12.000 quần chúng ở khu gom dân xã An Khánh (di dân Quảng Tín) đã nổi dậy bung ra ngoài làm ăn hoặc trở về quê cũ. Thắng lợi trên đã góp phần chuyển thế và lực của ta lên một bước và đẩy địch lún sâu vào thế bị động, lúng túng... Ở vùng kềm cũ và kềm mới của địch tuy có bộ máy kìm kẹp tương đối hoàn chỉnh, mua chuộc, lợi dụng được bọn tay sai trong tôn giáo phục vụ âm mưu bình định. Nhưng trước thế tấn công 2 chân 3 mũi của quần chúng, có lượng võ trang làm đòn xeo, trong một thời gian ngắn ta đã mở một mảng lớn ở Châu Thành và Lấp Vò, đạp đổ hình thức kìm kẹp lâu nay của địch.

Những ngày đầu tháng 4-1975, quân ta tấn công trên cả hai khu vực Nam sông và Bắc sông. Riêng trọng điểm Nam sông vào cao điểm, địch phản kích quyết liệt. Đêm 7-4 ta đồng loạt bao vây tấn công phân chi khu Tân Mỹ, Tân Khánh, Tân Khánh Tây, Tân Đông, trụ sở tề ấp Khánh Thuận và pháo kích trận địa pháo Vĩnh Thạnh. Địch điều Tiểu đoàn 441 từ Tân Dương ra giải tỏa phân chi khu Tân Khánh Tây, Tiểu đoàn 435 từ Long Hưng vội vã dùng tàu chuyển ra Rạch Bần đánh bắt tay Tiểu đoàn 441. Chi khu Đức Thịnh đưa lực lượng dân vệ cặp lộ 23 (do Thiếu tá Hiếu, Chi khu trưởng chỉ huy) đến giải tỏa phân chi khu Tân Khánh Tây. Các cánh quân địch đều bị ta chặn đánh nhưng địch dốc hết khả năng giải tỏa xong. Sáng 9-4 Tiểu đoàn 441 phát triển giải tỏa phân chi khu Tân Mỹ rồi thẳng đến Tân An Trung, Tiểu đoàn 435 bố trí một đại đội giữ phân chi khu Tân Khánh Tây, còn đại bộ phận theo lộ 23 đến Tân An Trung. Địch cũng đưa lực lượng giải tỏa đồn Bờ Rào, đồn Bồ Húc (Vĩnh Thạnh).

Ngày 28-4-1975, các nơi nhận được mệnh lệnh hợp đồng với mặt trận Sài Gòn vào chiến dịch Hồ Chí Minh. Những ngày này, chúng tôi có mặt ở khu vực xã Tân Mỹ - Lấp Vò. Địch đưa một đại đội thọc sâu vô gần chỗ đóng của Ban Chỉ huy tiền phương, phía sau còn có hai đại đội khác hợp nhau thành hình tam giác để hỗ trợ nhau cùng tấn công ta. Chúng tôi bàn kế hoạch tiêu diệt đại đội thọc sâu này. Đêm 29- 4-1975, ta đã ém quân đâu đó, đợi đêm hôm sau sẽ nổ súng tấn công bọn này, thì trưa hôm sau được tin Tổng thống ngụy Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng trên Đài phát thanh. Tôi cho liên lạc cấp tốc gọi anh Năm Vinh, khi đó đang đi quan sát địa hình chuẩn bị cho trận đánh về. Anh Năm Vinh về; chúng tôi hội ý (cùng có các anh Tư Sa, Năm Thảo, Năm Quán và một số cán bộ khác) đề ra phương án đưa quân về giải phóng thị xã Sa Đéc: hai Tiểu đoàn 502 A và 502 B từ hai hướng Tân Dương và Mỹ An Hưng cùng khẩn trương đưa quân về, phối hợp với đội biệt động thị xã đánh địch, nếu chúng kháng cự. Tôi dặn: “Khi chuyển quân, nên đưa súng lớn đi trước, kèm hai bên có súng cối hỗ trợ, kêu gọi địch trong đồn đầu hàng”. Tôi định đi theo cánh Tân Dương, nhưng anh Năm Vinh dứt khoát không chịu: “Thôi, anh ở lại, chừng nào xong, tụi tui về rước. Tôi ở lại với một đồng chí bảo vệ cho đến cỡ 8 giờ tối mà không thấy ai trở lên rước. Nóng lòng, tôi rủ đồng chí bảo vệ cùng lội bộ xuống luôn. Anh này chắc cũng háo hức lắm, lội một nước, bỏ tôi tuốt lại phía sau, cho tới khi có một thằng dân vệ nào đó bên kia đồn địch bắn qua một quả đạn mới chịu dừng lại chờ. Chúng tôi men ra phía bờ sông; ở đây, địch đã bỏ chạy, quăng lại rất nhiều vũ khí, quân trang quân dụng. Người dân đi gom lại thành đống mà không thấy cán bộ nào của ta có mặt, nên tôi phải lẩn quẩn ở lại làm công tác giáo dục tuyên truyền cho người dân có ý thức bảo quản tài sản cho cách mạng. Hồi lâu, anh Năm Vinh mới cho xe ôm tới rước tôi chạy thẳng về toà hành chánh, lúc này cỡ khoảng 10 giờ tối. Trung tâm đầu não của địch tại Sa Đéc coi như đã được tiếp quản. Mọi người cùng hả hê trong niềm vui chiến thắng. Trong tối này, tên Lê Khánh - Đại tá Tỉnh trưởng đã chạy trốn.

Sáng hôm sau, lực lượng của ta từ một số hướng khác cũng đã kéo về, làm chủ hoàn toàn tiểu khu và thị xã Sa Đéc. Cuộc mítting lớn được tổ chức có hàng ngàn quần chúng đến dự, cờ Mặt trận tung bay khắp phố phường thị xã.

Ở phía Nam sông Tiền chỉ trừ chi khu Đức Thành và huyện Chợ Mới, các căn cứ quân sự, đồn bót địch đều đầu hàng và ta đã tiếp quản xong vào ngày 1 tháng 5 năm 1975.

Tại chi khu Đức Thành, tiểu đoàn 441 do tên Huỳnh Trung Hiếu chỉ huy hô hào tử thủ, ngoan cố chống cự. Trước làn sóng nổi dậy và lực lượng võ trang ta bao vây, ngày 2 tháng 5 chúng rút chạy về Chợ Mới.

Chi khu Chợ Mới đã kéo cờ trắng nhưng bọn đầu sỏ phản động Lương Trọng Tường, Hai Tập gom lực lượng các nơi về khống chế không cho đầu hàng. Rất nhiều tàu chở vũ khí, lương thực đậu dài dưới lòng sông Ông Chưởng.

Ban Chỉ huy tiền phương lại họp bàn phương án giải phóng huyện Chợ Mới. Ngày 2 tháng 5, ta chỉ để đại đội công an võ trang ở lại giữ thị xã Sa Đéc, còn đại bộ phận gồm hai Tiểu đoàn 502 A, 502 B và một số quân mới bổ sung, có sự yểm trợ của xe bọc thép, pháo 105 tiến lên Chợ Mới. Anh Năm Vinh đi tốp trước, tôi đi tốp sau. Tôi dặn anh: “Lên đó, ta phải vừa tấn công, bao vây vừa kêu gọi chúng đầu hàng. Không cho địch dục hoãn cầu mưu bằng cách thương lượng để tìm cách đánh ta…”.

Trong lúc lực lượng ta tiến công lên Chợ Mới, bao vây chùa Tây An thì tại thị xã Cao Lãnh, sau khi ta tiếp quản có một số chức sắc trong Ban Trị sự Phật giáo Hoà Hảo tỏ ý muốn lập công với cách mạng, được anh Mười Hải - Phó ban Binh vận tỉnh sinh hoạt giao nhiệm vụ sang Chợ Mới khuyên họ nên đầu hàng, tránh sự đổ máu của tín đồ, của thanh niên đạo và đời vô ích. Nhưng Tường vẫn ngoan cố.

 Khi tôi lên tới nơi, thấy súng cối của đám này còn bắn ào ào. Ông Mười Hải loay hoay, bị chúng bắn một viên đạn làm tét đít, phải đưa đi bệnh viện. Tôi nổi nóng, gặp anh Năm Vinh: “Sao lại còn thương lượng? Phải buộc chúng đầu hàng!”. Ta siết vòng vây, điều thêm mấy chiếc xe bọc thép và pháo 105 tới; bấy giờ bọn địch vừa đói, vừa hoang mang, mạnh ai nấy quăng súng tìm đường thoát, dân chỉ đường cho đi, tìm về với gia đình. Ngày 3 tháng 5, hơn một ngàn tên ra hàng; ngày 4 tháng 5, ra hàng tiếp ba ngàn tên. Bọn đầu sỏ bỏ trốn. Đến trưa ngày 6 tháng 5 toàn bộ binh lính còn lại buông súng. Ta thu toàn bộ vũ khí, tàu ghe chở lương thực. Chùa Tây An vẫn nguyên vẹn.

Toàn miền Nam giải phóng. Tôi tiếp tục ở lại tỉnh Sa Đéc một thời gian để làm công tác ổn định xã hội, tuyên truyền chính sách của chính quyền cách mạng…cho đến khi có điện của Khu kêu về sắp xếp công tác tổ chức, chuẩn bị giải thể Khu. Tháng 3 năm 1976, Khu 8 giải thể; tôi được trên sắp xếp, phân công trở về làm Bí thư Tỉnh uỷ Đồng Tháp.

Vậy là một thời khói lửa tôi đã đi qua. Từ một người chỉ quen chiến đấu, làm công tác binh vận, tiếp tục đảm đương nhiệm vụ mới trong tình hình mới, tôi chắc chắn sẽ có những hạn chế nhất định. Tuy vậy, tôi vẫn tự nhủ với chính bản thân: Tôi đã làm hết mình cho sự nghiệp chung của nhân dân, của đất nước, theo sự phân công của Đảng. Tôi về nghỉ hưu tính đến nay gần tròn 30 năm, nhưng vẫn luôn dõi theo quá trình đổi mới của quê hương. Tôi mừng khi nghe có nhiều thành tựu phấn khởi, đôi lúc cũng có lo khi biết có những chuyện này, chuyện khác không hay xảy ra. Đó là tâm trạng chung của những người thuộc thế hệ chúng tôi.

 

  (Trọng Quí ghi)

 

 
     
  Cộng tác viên ( BÁO VNĐT)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật








  • TRANG THƠ VNĐT (24/10/2018)













  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |