Thứ Tư, ngày 15 tháng 7 năm 2020        
     
 
   Diễn đàn
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  22/08/2016  
  LIÊN KẾT SẢN XUẤT GẮN VỚI TIÊU THỤ LÚA Ở ĐỒNG THÁP  
 
      Đồng bằng sông Cửu Long trong đó có Đồng Tháp rất tự hào là vựa lúa của cả nước. Riêng Đồng Tháp chúng ta trong 6, 7 năm trở lại đây, sản lượng lúa của tỉnh luôn giữ ở mức trên 3 triệu tấn với diện tích sản xuất trên 500 ngàn hécta/năm. Nếu so với những năm đầu mới giải phóng chỉ mười mấy ngàn tấn lúa, dân và cán bộ luôn bị đói, luôn phải xin cứu trợ từ trung ương thì điều này thật không tưởng, ai cũng cho đó là một “kỳ tích”.
 
 
 

boi thu, Phạm Thị Toán.jpg

Dù năng suất cao, thế nhưng với sản xuất nhỏ lẻ, manh mún; luôn thiếu vốn; tập quán canh tác lạc hậu; trình độ học vấn của nông dân còn thấp; thiếu kinh nghiệm sản xuất hiện đại…. nên không ngạc nhiên gì khi tình trạng “trúng mùa, rớt giá” năm nào cũng “đến hẹn lại lên” cho những người nông dân. Đầu mùa giá lúa hơi cao thì lúa chưa chín, dân không có lúa mà bán, giữa mùa thu hoạch rộ cùng một chủng loại phẩm cấp thấp phổ biến giống IR 50404 thì tất cả phó mặc giá lúa cho “ông” tư thương tới quyết định.

          Góp phần nâng cao giá trị gia tăng hạt lúa để phát triển bền vững mới tăng thu nhập cho nông dân, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của cư dân nông thôn, tỉnh Đồng Tháp chọn hướng đi mới là áp dụng mô hình “Cánh đồng liên kết”. Có triển khai mô hình này mới hy vọng sự gắn kết chặt chẽ giữa nông dân (hợp tác xã) với doanh nghiệp. Nông dân tham gia mô hình sẽ chủ động sản xuất loại giống gì, bán cho ai và giá cả cụ thể ra sao, lời lãi như thế nào. Ngược lại phía doanh nghiệp cũng không phải lo lắng mua lúa ở đâu, mua của ai, giống loại gì và giá bao nhiêu…

          Dù còn vô vàn những khó khăn nhưng qua 5 năm thực hiện, hiệu quả từ “cánh đồng liên kết” quá rõ ràng trước mắt mọi người, đã xây dựng mối liên kết khá chặt chẽ giữa đầu vào cho sản xuất lúa và đầu ra tiêu thụ lúa ổn định, đạt chất lượng cao giữa xã viên Hợp tác xã và các doanh nghiệp, nông dân an tâm sản xuất, doanh nghiệp chủ động kinh doanh. Từ năm 2011-2015, diện tích lúa của tỉnh tham gia cánh đồng liên kết gắn với tiêu thụ lúa hơn 50% diện tích sản xuất trong năm (283 ngàn ha), nhưng diện tích tham gia có xu hướng ngày càng tăng qua các năm. Có thể đơn cử năm 2011 diện tích cánh đồng liên kết chỉ 3.290 ha, sản lượng tiêu thụ chỉ 735 tấn, có 2 công ty, doanh nghiệp tham gia liên kết thì vụ đông xuân 2015-2016, diện tích này đã tăng lên 44 ngàn ha, sản lượng tiêu thụ hơn 74 ngàn tấn với 36 công ty, doanh nghiệp tham gia liên kết.

          Việc liên kết gắn với tiêu thụ các năm qua với nhiều hình thức đa dạng, phù hợp từng nơi để doanh nghiệp thu mua lúa của dân, đơn cử như: doanh nghiệp đầu tư các loại vật tư sản xuất hoặc chỉ đầu tư giống lúa hoặc đầu tư giống và thuốc bảo vệ thực vật; đầu tư vốn, không đầu tư hoặc chỉ đấu giá bán…. Kết quả đạt được nhiều thành công nhưng cũng không ít khó khăn.

          Ông Nguyễn Văn Hải, nông dân ở Sa Rài (Tân Hồng) khi nói về phía công ty và doanh nghiệp lại cho biết giá bán vật tư của công ty còn cao hơn so với giá thị trường, vật tư do các công ty cung ứng đôi lúc không phù hợp với yêu cầu của chúng tôi. Doanh nghiệp và nông dân chưa có chữ tín chắc chắn trong tiêu thụ sản phẩm. Một số công ty, doanh nghiệp không đầu tư vật tư đầu vào hoặc hỗ trợ vốn trong sản xuất mà chỉ liên kết tiêu thụ lúa của nông dân vào thời điểm trước thu hoạch chỉ từ 7 đến 10 ngày, lại trả tiền chậm…nên chúng tôi mới bán cho bên ngoài dù đã hợp đồng.

Trực tiếp chỉ đạo cánh đồng liên kết hơn 100ha, giám đốc Hợp tác xã Tân Cường (Tam Nông) Nguyễn Văn Trãi đánh giá: Chính quyền, các ban ngành từ tỉnh xuống địa phương thời gian qua đã tích cực kêu gọi các công ty, doanh nghiệp tham gia thực hiện cánh đồng liên kết tại các vùng sản xuất lúa gạo ở địa phương, đã huy động cả hệ thống chính trị triển khai tuyên truyền, vận động nông dân tham gia, giám sát tình hình thực hiện, hỗ trợ kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc giữa công ty, doanh nghiệp và nông dân. Chính sách đầu tư của các công ty, doanh nghiệp cho nông dân, Hợp tác xã đa dạng, linh hoạt, phù hợp tạo sự đồng thuận cao…Nhưng ông cũng cho biết sự chia sẻ lợi nhuận ở đây chưa thực sự tương xứng với vai trò và sự đóng góp của các tác nhân trong chuỗi. Nông dân luôn ở thế bị động, vật tư đầu vào và sản phẩm đầu ra hoàn toàn bị lệ thuộc. Hợp đồng bao tiêu nông sản thể hiện tính pháp lý thấp, chưa ràng buộc rõ ràng giữa người bán và người mua. Trong khi đó, vai trò liên đới giữa "4 nhà" lại thiếu chặt chẽ và chưa mang tính đồng bộ. Nhà nước chưa có chế tài cụ thể nên khó xử lý khi xảy ra vi phạm hợp đồng giữa các bên. mối liên kết "4 nhà" vẫn chưa thắt chặt như mong muốn, các mối liên kết dọc và ngang hình thành và phát triển khó khăn. Cụ thể, mối liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân, nông dân và nông dân trong các hợp tác xã, tổ hợp tác, câu lạc bộ khuyến nông vẫn khá lỏng lẻo, không gắn kết được lợi ích và trách nhiệm của các bên với nhau…Vì thế, thời gian qua còn xảy ra tình trạng doanh nghiệp và nông dân phá vỡ hợp đồng khi có sự biến động về giá, thị trường tiêu thụ.

          Một số doanh nghiệp lại phản ánh, tham gia vào chuỗi liên kết, doanh nghiệp mong muốn có nguồn nguyên liệu ổn định, chất lượng cao nhằm chủ động nhu cầu tiêu thụ trong và ngoài nước. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, các ban ngành địa phương còn lúng túng, chưa có chế tài phù hợp để hỗ trợ giải quyết tranh chấp phát sinh giữa doanh nghiệp và người sản xuất…Công ty chủ động thương lượng và cập nhật giá thị trường để điều chỉnh giá mua nhưng thường xuyên bị hàng xáo cạnh tranh, gây rối. Lực lượng này dựa vào giá công ty để nâng giá thu mua cao hơn 50 đồng/kg. Nông dân thấy lợi trước mắt, sẵn sàng phá vỡ hợp đồng, còn hàng xáo thì chọn mua một ít lúa tốt rồi bỏ đi….

Sự liên kết giữa những "người bạn đồng hành" trong chuỗi giá trị lúa gạo phải thể hiện tính cộng đồng trách nhiệm đối với sản phẩm cuối cùng. Đặc biệt, mối quan hệ giữa doanh nghiệp và nông dân phải được kết nối bởi 2 yếu tố nhu cầu và lợi ích. Các chuyên gia nông nghiệp cho biết cần tiếp tục khai thác tốt lợi thế sẵn có, mở rộng sản xuất lớn thông qua các hình thức như cánh đồng liên kết, hợp tác xã, trang trại, phát triển các khu nông nghiệp công nghệ cao để sản xuất lúa gạo đạt chuẩn quốc gia, quốc tế, tăng cường kết nối sản xuất với ngành công nghiệp chế biến, bảo quản và tiêu thụ lúa gạo. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học -công nghệ, đặc biệt là công nghệ cao vào sản xuất nhằm góp phần tăng năng suất, chất lượng, giảm giá thành và thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao năng lực chế biến cũng như bảo quản sau thu hoạch theo hướng hiện đại, góp phần hữu hiệu giảm tổn thất sau thu hoạch, nâng cao giá trị gia tăng của lúa gạo. Mặt khác, cần tăng cường chuyển giao tiến bộ kỹ thuật trong trồng, chăm sóc, thu hoạch cho nông dân, mở rộng bảo hiểm nông nghiệp, mở rộng việc ký kết hợp đồng sản xuất, tiêu thụ lúa gạo, trên cơ sở đó góp phần tăng thu nhập cho người sản xuất.

Mô hình “cánh đồng liên kết”, đã mở ra hướng đi, tạo động lực mới trong sản xuất nông nghiệp, là xu thế phát triển tất yếu của nông nghiệp hiện đại, là phương thức sản xuất tiên tiến đang đi đúng hướng, góp phần tạo động lực mới trong nông nghiệp Đồng Tháp. Tuy chỉ là bước đi đầu tiên nhưng phải khẳng định rất quan trọng trong triển khai đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp giai đoạn 2020 và tầm nhìn 2030.

 
     
  Phạm Thị Toán ( Báo Văn nghệ Đồng Tháp)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật





















  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |