Bánh chưng - món bánh thể hiện lòng biết ơn của con cháu với cha ông và đất trời - lâu nay đã có vị trí thật đặc biệt trong tâm thức người Việt. Từ xưa tới giờ, chiếc bánh truyền thống ngày Tết này đã có biết bao thay đổi qua mỗi vùng miền từ hương vị tới hình dáng và công thức chế biến.
Năm mới gia đình cùng sum họp quanh mâm cỗ tết là một mỹ tục mà dân tộc Việt Nam đã lưu truyền bao đời nay; thể hiện sự thiện lành, tính khoan hoà của dân tộc với nền văn hoá nông nghiệp truyền thống.
Chuẩn bị cho mấy ngày tết, thịt cá ê hề, nhưng tôi cứ nhớ về vùng ký ức nơi quê nhà xa ngái, đó là hũ mắm tép rong "đổi món" của má.
Đầu tháng chạp, mỗi sáng thể dục đi ngang vài căn nhà mở cửa sớm, nghe mùi nồng nồng của củ kiệu bay ra, cái mùi không lẫn vào đâu được. Xung quanh rổ kiệu có vài ba người ngồi, trò chuyện râm ran. Họ đang làm công việc của những người “nôn” tết.
Chủ quán có lẽ là một người giỏi tiếp thị khi trưng cái bảng hiệu “Cháo sợi gia truyền” và dòng chữ “Bạn từng ăn cháo bằng đũa?” ngay góc ngã tư đường Nguyễn Trãi – Nguyễn Văn Cừ, khiến người qua kẻ lại tò mò ghé vào ăn thử.
Nếp xôi là món thay thế cơm phổ biến ở vùng cao Tây Bắc. Đến Mai Châu, thưởng thức được nếp xôi do chính phụ nữ Thái làm mới có thể cảm nhận hết vị ngon.
"Mỳ ghe” là cách nói gọn về chiếc thuyền trôi bềnh bồng giữa sông Hoài gần một năm nay, chỉ bán duy nhất món mỳ Quảng.
Hằng năm, khi ngọn gió chướng lao rao trở về với bờ bãi sông nước Cửu Long, cũng là lúc bông so đũa đơm cành. Đẹp lãng mạn những cánh hoa trắng ngà như vầng trăng lưỡi liềm đung đưa trên nền lá cây xanh sẫm.
Đi chợ, thấy bày bán đủ các loại bánh trái, tôi lại nhớ về một thời tuổi thơ gắn liền với những món bánh quê dân dã nhưng ấm áp tình thân.
Không biết từ bao giờ trong dân gian còn truyền lại câu ca: "Phải đâu chàng nói mà xiêu / Tại con cá bống, tại niêu nước chè".