Đồng bằng sông Cửu Long, vựa lúa lớn nhất nước với mạng lưới sông ngòi chằng chịt, là miền đất của nắng gió và hoa trái bạt ngàn, là chiếc nôi của nhiều bộ môn nghệ thuật mang đặc thù miền sông nước mà mỗi khi nhắc đến, người mộ điệu không ai không biết, đó là vùng đất địa linh nhân kiệt.
Phiên chợ Tết, phiên chợ cuối năm mang tính tất niên, bao giờ và ở miền đất nào mà chẳng đông vui, náo nhiệt, bồn chồn. Người ta chen chân đi chợ sắm Tết, bởi chỉ ngày mai, ngày kia đã bước sang năm mới phải kiêng cữ, còn thiếu thứ gì hãy mua sắm ngay phiên chợ Tết này đi.
Ngột ngạt, chông chênh đó là cảm giác xâm chiếm lấy tôi từ khi bắt đầu theo dõi bộ phim “Chơi vơi” và cảm giác ấy vẫn còn đọng lại rất lâu sau khi rời rạp. Với sự góp mặt của dàn diễn viên ngôi sao: Phạm Linh Đan, Trịnh Hải Yến, Johnny Trí Nguyễn,… qua bàn tay phù phép của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, bộ phim đã đưa người xem vào mê cung của cảm xúc.
Ở Nam bộ nền văn xuôi quốc ngữ phát triển sớm hơn ở Bắc bộ với các tác giả Trương Vĩnh Ký, Huỳnh Tịnh Của, Trương Minh Kí,… Thời kỳ đầu phát triển của văn xuôi quốc ngữ, sự đan xen giữa truyền thống và hiện đại vẫn còn đậm nét.
Hiện nay thơ đang trong thời bất ổn. Người làm thơ thì nhiều. Song lại ít thi nhân. Lắm tập thơ in ra. Song bài hay, câu tài hoa hơi bị vắng mặt. Nhiều bài “na ná như thơ” nên thái độ của bạn đọc chưa trân trọng thi ca đích thực. Con sâu làm rầu nồi canh. Hàng dỏm nhiều khi mẫu mã bao bì còn oách hơn hàng thứ thiệt. Nhưng qua sàng lọc thời gian, thơ ca vẫn hiển nhiên “sống khoẻ, sống đẹp, sống hữu ích” với người đời. Chẳng gì vẽ mặt bôi mày đánh tráo được nó! Bởi thi ca muôn đời là sự chưng cất của Văn Hóa tâm linh và tài hoa!
Từ những tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh, Phi Vân, Bình Nguyên Lộc... cho đến các trang văn của phần lớn các tác giả sau này và hiện nay, tôi đọc, chiêm nghiệm và tìm kiếm để nhận ra một mẫu số chung cho tính cách con người Nam Bộ được khắc họa. Đó là mẫu người hảo hán trọng đạo nghĩa theo kiểu “Nhớ câu kiến ngãi bất vi, làm người thế đấy cũng phi anh hùng” của Lục Vân Tiên, là mẫu người lạc quan, hào phóng, thiệt thà chân chất, đôi khi bị tác động bởi hoàn cảnh có biến đổi một chút, nhưng rồi cũng trở về với bản chất nhân hậu, hành hiệp vì nghĩa.
Trong tập thơ “Tiếng lòng” của nhạc sĩ Nguyễn Nhuận, tôi thật bất ngờ khi gặp bài “Ấp Bắc quê ta”. Bài thơ như lung linh, tỏa sáng và sống động trước mắt, bắt tôi phải dừng lại để “thấy” và “nghe”.
Trong văn chương, từ xuân mang nhiều hàm nghĩa, như chỉ sự trẻ trung tươi đẹp Em như cô gái hãy còn xuân, hoặc được dùng để tính thời gian một năm, một tuổi Đời mới hai xuân (Tố Hữu), có khi dùng để chỉ tình yêu nam nữ Lòng xuân phơi phới, chén xuân tàng tàng (Nguyễn Du).